καρδιολογος αθηνα

Η Αρτηριακή Υπέρταση – Η Σωστή Αντιμετώπιση

Αλλάξτε τον τρόπο ζωής σας λένε  οι ειδικοί στους υπερτασικούς ασθενείς με αφορμή την  παγκόσμια ημέρα κατά της υπέρτασης.

Η Αρτηριακή Υπέρταση – Το Σωστό έλεγχο αρτηριακής υπέρτασης

Ο περιορισμός του αλατιού, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η απώλεια υπερβάλλοντος βάρους μπορούν να βοηθήσουν στη ρύθμιση της πίεσης. Ωστόσο, δεν εξασφαλίζουν ότι θα μπορέσετε να διακόψετε κάποιο αντιυπερτασικό φάρμακο.

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής εφαρμόζονται μαζί με την αγωγή, όταν αυτή χρειάζεται. Η έναρξη, η μείωση ή η διακοπή φαρμάκων αποφασίζεται από τον γιατρό, σύμφωνα με τις μετρήσεις και το ιστορικό σας.

Η σωστή μέτρηση αρτηριακής υπερτασης κατ’οίκον

Πώς μετράμε σωστά την πίεση στο σπίτι;

Χρησιμοποιήστε ένα κλινικά επικυρωμένο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο βραχίονα, με περιχειρίδα κατάλληλη για την περίμετρο του χεριού σας.

Για τις προγραμματισμένες μετρήσεις:

• Αποφύγετε καφέ, κάπνισμα και άσκηση για 30 λεπτά πριν.
• Αδειάστε την κύστη και καθίστε ήρεμα για τουλάχιστον πέντε λεπτά.
• Στηρίξτε την πλάτη, κρατήστε τα πέλματα στο πάτωμα και τα πόδια χωρίς σταύρωμα.
• Τοποθετήστε την περιχειρίδα σε γυμνό βραχίονα και στηρίξτε το χέρι στο ύψος της καρδιάς.
• Μην μιλάτε κατά τη μέτρηση.
• Κάντε δύο μετρήσεις με ένα λεπτό μεταξύ τους και καταγράψτε και τις δύο.

Ο γιατρός θα σας καθοδηγήσει για τις ώρες και τη συχνότητα των μετρήσεων. Ένα οργανωμένο ημερολόγιο βοηθά περισσότερο από αποσπασματικές καταγραφές, αλλά μια μεμονωμένη πολύ υψηλή τιμή μπορεί επίσης να χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.

Αν μετρήσετε την πίεση επειδή έχετε συμπτώματα, καταγράψτε την τιμή και τα συμπτώματα· μην απορρίπτετε αυτομάτως τη μέτρηση ως «άγχος». Σε πόνο στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια ή ξαφνικά νευρολογικά συμπτώματα, καλέστε το 112 χωρίς να καθυστερείτε για επιπλέον μετρήσεις.

Για συγκεκριμένες υψηλές τιμές, διαβάστε τον οδηγό πίεση 15 με 10: τι σημαίνει και τι να κάνω.

Η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης

Η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης θα συμμετάσχει με ειδικευμένο  προσωπικό σε 17 πόλεις στην Ελλάδα, σε ειδικά διαμορφωμένους  χώρους που θα μπορεί να πάει ο κόσμος  να μετρήσει την αρτηριακή πίεση και να πάρει οδηγίες από ειδικευμένο προσωπικό.

Η αρτηριακή υπερταση και εγκυμοσύνη

Πρώτα από όλα να πούμε ότι  η υπέρταση στην εγκυμοσύνη είναι επικίνδυνο πρόβλημα.  Εάν δεν διαγνωστεί έγκαιρα και αν δεν αντιμετωπιστεί  μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές-ακόμα και το  θάνατο της μητέρας και του εμβρύου, επομένως χρειάζεται ευαισθητοποίηση.

Η γυναίκα που πρόκειται να μείνει έγκυος, πρέπει να ξέρει ότι δεν πρέπει να έχει αυξημένο σωματική βάρος γιατί είναι δεδομένο ότι στην εγκυμοσύνη λόγω  της ορμονικής έκρηξης θα αυξηθεί το σωματικό βάρος και η παρουσία του ευνοεί την υπέρταση, τον διαβήτη,  και γενικότερες επιπλοκές. Επομένως, πρέπει να γίνει κάτι πριν, σε συνδυασμό βέβαια με διακοπή καπνίσματος, οινοπνεύματος και όλα τα συναφή.

Από την στιγμή που θα διαπιστωθεί υπέρταση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σαφώς πρέπει να γίνει άμεση ενημέρωση του γιατρού και να γίνουν οι παρεμβάσεις των μη φαρμακευτικών.

Σωστή δίαιτα – όχι απώλεια βάρους στην εγκυμοσύνη γιατί είναι απαγορευμένη, όχι πλήρης απουσία αλατιού γιατί  απαγορεύεται.  Υγιεινή διατροφή, μέτρια άσκηση και  άσκηση που δεν παρουσιάζει κινδύνους τραυματισμού για την γυναίκα όπως το κολύμπι και άλλα.   Φυσικά όχι αλκοόλ και κάπνισμα.

Η φαρμακευτική αγωγή και η υπέρταση στην εγκυμοσύνη και θηλασμό  

Εδώ χρειάζεται προσοχή γιατί τα φάρμακα τα οποία δίνουμε στον γενικό πληθυσμό απαγορεύονται στην εγκυμοσύνη. Επομένως, είναι πολύ σημαντικό η γυναίκα να ενημερώσει τον γιατρό της έτσι ώστε να πάρει τα κατάλληλα φάρμακα.

Η προεκλαμψία είναι η πιο σοβαρή επιπλοκή της υπέρτασης και πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί  γιατί διαφορετικά μπορεί να δημιουργήσει τεράστια προβλήματα.

Επίσης, τα φάρμακα που απαγορεύονται στην εγκυμοσύνη απαγορεύονται  και στην γαλουχία, στην θηλασμό.

 Η υπέρταση και η επεμβατική αντιμετωώπιση

Σε ένα ποσοστό δυστυχώς  υπερτασικών ασθενών -περίπου στο 3% -5%, παρόλο που δίνουμε πολλά αντιυπερτασικά φάρμακα και σε ικανή δόση,  δεν μπορούμε να ρυθμίσουμε την πίεση.

Σε αυτούς τους ασθενείς, σήμερα υπάρχει ελπίδα.  Υπάρχει μια νέα μέθοδος που λέγεται απονευρώση των νεφρικών αρτηριών, κατά την οποία με μία ημέρα εισαγωγής στο νοσοκομείο, με τοπική αναισθησία, πάμε στην νεφρική αρτηρία, χορηγούμε υψίσυχνο ρεύμα και αυτό οδηγεί σε μείωση της πίεσης  περίπου στο 80% των υπερτασικών ασθενών που υποβάλλονται στην μέθοδο, χωρίς να χειροτερεύει την νεφρική λειτουργία.

Η μέθοδος αυτή είναι για να μειωθεί η υψηλή  πίεση και όχι για να μειωθεί ο αριθμός των χορηγούμενων  αντιυπερτασικών φαρμάκων.

References and Sources

Αρτηριακή υπέρταση

Έχω αρτηριακή πίεση αυξημένη-Τι πρέπει να γνωρίζω

High blood pressure (hypertension)

Τι είναι ένα φύσημα στην Καρδιά;

Το καρδιακό φύσημα είναι ένας επιπλέον ήχος που οι γιατροί ακούν όταν ακροάζονται την καρδιά με το στηθοσκόπιο.

Οι κανονικοί ήχοι της καρδιάς πραγματοποιούνται καθώς οι βαλβίδες καρδιάς ανοίγουν και κλείνουν με  το αίμα να ρέει μέσα στην καρδιά. Οι βαλβίδες της καρδιάς είναι δομές που κάνουν το αίμα να ρέει μόνο προς μία κατεύθυνση. Λειτουργούν σαν κινούμενες πόρτες που ανοίγουν μόνο με έναν τρόπο.

Ένα καρδιακό φύσημα συμβαίνει όταν ο ήχος του αίματος που ρέει μέσα από την καρδιά ή τα αιμοφόρα αγγεία είναι αρκετά δυνατός ώστε να ακουστεί. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν η καρδιά είναι φυσιολογική. Μπορεί επίσης να συμβεί όταν υπάρχει αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας των βαλβίδων καρδιάς ή στον τρόπο ροής του αίματος μέσω της καρδιάς ή των αιμοφόρων αγγείων.

Πώς μπορώ να ξέρω αν έχω ένα καρδιακό φύσημα ;

Οι περισσότεροι άνθρωποι μαθαίνουν ότι έχουν καρδιακό φύσημα κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης ρουτίνας. Εάν ο γιατρός ακούσει ένα καρδιακό φύσημα, μπορεί να σας πει να κρατήσετε την αναπνοή σας ή να αλλάξετε τη θέση σας ενώ αυτός ακούει την καρδιά σας. Αυτό θα δείξει στον γιατρό περισσότερα όσον αφορά το χαρακτήρα του φυσήματος.

Έχω ένα καρδιακό φύσημα που σημαίνει ότι έχω πρόβλημα με την καρδιά;

Όχι πάντα. Άνθρωποι με φυσιολογικές καρδιές μπορεί να έχουν φύσηματα. Οι γιατροί τα αποκαλούν  «αθώα» ή «λειτουργικά» καρδιακά φύσηματα. Τα αθώα καρδιακά φύσηματα δεν προκαλούν καρδιακό πρόβλημα.

Άνθρωποι οποιασδήποτε ηλικίας μπορεί να έχουν αθώα καρδιακά φύσηματα. Αλλά συνήθως ακούγονται σε νέους ανθρώπους, σε αδύνατους  ή σε εγκύους .

Υπάρχουν καρδιακά φύσηματα που προκαλούνται από καρδιακή πάθηση όπως:

• Παθήσεις των βαλβίδων – Οι βαλβίδες της καρδιάς μπορεί να δυσλειτουργούν κατά κάποιο τρόπο και να αφήνουν το αίμα να ρέει προς την αντίθετη πλευρά ( ανάποδα από τη φυσιολογική). Ή μπορεί να κολλήσουν και να μην ανοίξουν καλά, δημιουργώντας και πάλι ένα φύσημα.
• Καρδιακές παθήσεις (συγγενείς ) με τις οποίες γεννιούνται οι άνθρωποι, όπως μια τρύπα σε ένα από τα τοιχώματα της καρδιάς.

Εαν Έχω ένα καρδιακό φύσημα, Θα χρειαστώ εξετάσεις;

Ίσως. Όταν ο γιατρός σας ακούσει για πρώτη φορά ένα καρδιακό φύσημα, θα θελήσει να μάθει αν είναι λειτουργικό (αθώο) ή παθολογικό. Εκτός από το πλήρες ιστορικό, θα χρειαστεί να σας κάνει μια πλήρη καρδιολογική εξέταση.

Αν η εξέταση δεν αποκαλύψει παθολογικά ευρήματα, δεν θα χρειαστείτε περαιτέρω εξετάσεις.

Εάν ο καρδιολόγος σκεφτεί ότι η καρδιά σας θα μπορούσε να έχει κάποιο πρόβλημα ή ακόμα και εάν δεν είναι σίγουρος, μπορεί να προχωρήσει σε πιο ειδικές εξετάσεις για να μάθει τι προκαλεί το φύσημα.

Η εξέταση που χρησιμοποιείται συχνότερα είναι το ηχοκαρδιογράφημα (Triplex Καρδιάς). Αυτό χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να δημιουργήσει μια εικόνα της καρδιάς σας καθώς χτυπάει. Δείχνει το μέγεθος των κοιλοτήτων της  καρδιάς, πόσο καλά λειτουργεί ως αντλία και πόσο καλά λειτουργούν οι βαλβίδες.

Πώς αντιμετωπίζεται  ένα παθολογικό καρδιακό φύσημα;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την κατάσταση της καρδιάς που προκαλεί αυτό το φύσημα. Εξαρτάται επίσης από το πόσο σοβαρή είναι αυτή η κατάσταση. Εάν η κατάσταση της καρδιάς σας δεν είναι σοβαρή, ίσως να μην χρειαστείτε τίποτα. Αλλά ο γιατρός θα παρακολουθεί τακτικά την κατάστασή σας, για να διαπιστώσει εάν αλλάζει ή χειροτερεύει.

Εάν η καρδιακή σας κατάσταση είναι σοβαρή, ίσως χρειαστεί θεραπεία. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική ή χειρουργική επέμβαση.

Πρέπει να πάρω αντιβιοτικά πριν πάω στον οδοντίατρο εάν έχω καρδιακό φύσημα ;

Ρωτήστε το γιατρό σας. Στο παρελθόν, οι γιατροί συνιστούσαν λήψη αντιβιοτικών σχεδόν σε όλους τους άνθρωπους με καρδιακό φύσημα  προτού πάνε στον οδοντίατρο ή εαν πρεπεί να κάνουν  ορισμένες ιατρικές ή οδοντιατρικές επεμβάσεις η ακόμα και εξετάσεις. Αλλά τώρα, μόνο τα άτομα με ορισμένες καρδιακές παθήσεις χρειάζονται αντιβιοτικά προτού πάνε στον οδοντίατρο ή πριν υποβληθούν σε μια επέμβαση.

References and Sources

Abnormal heart sounds

What Causes Heart Murmurs?

Heart murmurs

Η Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια

 Τι είναι η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια;

Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι μια κατάσταση που προκαλεί την υπερβολική ανάπτυξη  του μυός της καρδιά. Όταν αυτό συμβεί, η καρδιά μπορεί να έχει πρόβλημα να αντλεί το αίμα, όπως θα έπρεπε, προς τα άλλα όργανα.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα όπως δύσπνοια, πόνο στο στήθος και λιποθυμία. Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια κατά μεγάλο ποσοστό προκαλείται από ένα ( η πολλά)  γενετικό πρόβλημα που μπορεί να εκδηλώνεται σε διάφορα μέλη μίας οικογένειας.

Ποια είναι τα συμπτώματα της υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας;

Τα περισσότερα άτομα με υπερτροφική καρδιομυοπάθεια δεν έχουν συμπτώματα. Τα συμπτώματα, μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, των εφηβικών χρόνων ή της ενηλικίωσης.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

•  Αναπνευστική δυσκολία ( δύσπνοια) , ιδιαίτερα κατά την άσκηση
• Ορθόπνοια – Αναπνευστική δυσχέρια που χειροτερεύει όταν ξαπλώνετε και γίνεται καλύτερη αν καθίσετε ή σταθείτε
• Πόνο στο στήθος, ο οποίος μερικές φορές επιδεινώνεται με την άσκηση
• Λιποθυμία ή συγκοπή
• Αίσθημα παλμών – αρρυθμίες
• Οίδημα των ποδιών

Υπάρχουν εξετάσεις για την ανακάλυψη της υπερτροφικής καρδιομυοπάθειας;

Ναι. Εάν ο καρδιολόγος υποψιάζεται ότι έχετε υπερτροφική καρδιομυοπάθεια, θα σας κάνει «ηλεκτροκαρδιογράφημα» (που ονομάζεται επίσης «ΗΚΓ»).  Αυτή η δοκιμή καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιά σας.

Ο γιατρός μπορεί επίσης να πραγματοποιήσει ένα “Τρίπλεξ καρδιάς” Υπερηχοκαρδιογράφημα (σχήμα 3). Αυτή η δοκιμή επιτρέπει στους καρδιολόγους να μετρήσουν το πάχος των τοιχωμάτων της καρδιάς, να μετρήσουν τα διαστήματα των κοιλοτήτων της καρδιάς – και να δουν πώς αντλεί το αίμα. Ανάλογα με την περίπτωσή σας, ίσως χρειαστεί και άλλες εξετάσεις.

Δεδομένου ότι η υπερτροφική καρδιομυοπάθεια έιναι μια γονιδιακή πάθηση, ο καρδιολόγος   μπορεί να προτείνει να εξεταστούν και τα άλλα μέλη της οικογένειάς σας .

Τι προβλήματα μπορεί να προκαλέσει η υπερτροφική καρδιομυοπάθεια;

Σε πολλές περιπτώσεις η κατάσταση αυτή δεν προκαλεί συμπτώματα. Αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε:

● Καρδιακή ανεπάρκεια, μια κατάσταση στην οποία η καρδιά ανεπαρκεί ως αντλία

● Διαταραχές του καρδιακού ρυθμού

● Εγκεφαλικό

● Ανακοπή ή ακόμα και θάνατο

Πώς αντιμετωπίζεται η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια;

Πολλά άτομα με υπερτροφική καρδιομυοπάθεια δεν θα χρειαστούν θεραπεία αλλά μόνο παρακολούθηση. Εκείνοι που χρειάζονται θεραπεία μπορούν να πάρουν διάφορα είδη καρδιολογικών φαρμάκων ανάλογα με τα συμπτώματα που έχουν και με το πόσο σοβαρή είναι η κατάστασή τους.

Οι θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν:

● Φάρμακα για την ανακούφιση από θωρακικό πόνο και δύσπνοια.

● Φάρμακα για τον έλεγχο του καρδιακού ρυθμού.

● Χειρουργική επέμβαση για την εμφύτευση μιας συσκευής που ονομάζεται “εμφυτεύσιμος καρδιαγγειακός απινιδωτής” ή “ICD”. (Αυτή η συσκευή μπορεί να επαναφέρει την καρδιά σε κανονικό ρυθμό εάν αναπτύσσεται επικίνδυνη αρρυθμία που κατά βάση προκαλεί ανακοπή.)

● Χειρουργική επεμβάση για την αφαίρεση τμημάτων του καρδιακού μυός ( εάν δύναται). (Αυτό γίνεται μόνο όταν τα φάρμακα δεν βοηθάνε να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα.)

Τι θα συμβεί εαν πάσχω απο  υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια και  θέλω να μείνω έγκυος;

Συζητήστε με τον καρδιολόγο σας προτού προσπαθήσετε να μείνετε έγκυος. Οι περισσότερες γυναίκες με υπερτροφική καρδιομυοπάθεια είναι σε θέση να έχουν κανονικές εγκυμοσύνες. Αλλά κάποιες πρέπει να αλλάξουν τα φάρμακά τους πριν αρχίσουν αυτή την προσπάθεια.

Υπάρχει κάτι που μπορώ να κάνω μόνος μου εαν έχω υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια;

Πρέπει να προσέχετε πάντα και να πίνετε αρκετό νερό. Τα άτομα με υπερτροφική καρδιομυοπάθεια έχουν μερικές φορές προβλήματα, όπως λιποθυμία, όταν δεν πίνουν  αρκετά υγρά. Από την άλλη πλευρά, μερικοί άνθρωποι με υπερτροφική καρδιομυοπάθεια πρέπει να είναι προσεκτικοί για υπερβολική λήψη αλατιού και νερού.

Ρωτήστε το γιατρό σας για το πόσο αλάτι και νερό να καταναλώνετε καθημερίνα. Γενικά πρεπεί να προσέξετε την διατροφή σας.

Είναι επίσης σημαντικό να ρωτήσετε τον καρδιολόγο σας ποια είδη φυσικής δραστηριότητας είναι ασφαλή για εσάς. Σε πολλές περιπτώσεις, τα άτομα με υπερτροφική καρδιομυοπάθεια πρέπει να αποφεύγουν τους ανταγωνιστικούς αγώνες

Τι είναι η συγκοπή (λιποθυμία);

Η συγκοπή είναι μια παροδική απώλεια συνείδησης που προκαλείται από προσωρινή μείωση της αιμάτωσης του εγκεφάλου. Χαρακτηρίζεται από γρήγορη έναρξη, σύντομη διάρκεια και αυτόματη, πλήρη επάνοδο της συνείδησης.

Στην καθημερινή γλώσσα αναφέρεται συχνά ως λιποθυμία.

Η συγκοπή δεν οφείλεται πάντοτε σε καρδιοπάθεια. Μπορεί να προκληθεί από αντανακλαστικούς μηχανισμούς, ορθοστατική υπόταση ή διαταραχές της καρδιακής λειτουργίας.

Αν και πολλές περιπτώσεις είναι καλοήθεις, ορισμένα επεισόδια μπορεί να αποτελούν ένδειξη σοβαρής αρρυθμίας ή άλλης καρδιαγγειακής πάθησης.

Κάθε ανεξήγητο επεισόδιο απώλειας συνείδησης χρειάζεται κατάλληλη αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται χωρίς προειδοποίηση ή κατά τη σωματική προσπάθεια.

Η συγκοπή πρέπει επίσης να διαφοροδιαγιγνώσκεται από άλλες αιτίες παροδικής απώλειας συνείδησης, όπως οι επιληπτικές κρίσεις.

• Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες συγκοπής;

  Οι αιτίες της συγκοπής διακρίνονται κυρίως σε τρεις κατηγορίες.

  Αντανακλαστική ή αγγειοπαρασυμπαθητική συγκοπή

  Η αγγειοπαρασυμπαθητική (vasovagal) συγκοπή αποτελεί μια συχνή μορφή αντανακλαστικής συγκοπής.

  Μπορεί να εμφανιστεί μετά από:

  • Παρατεταμένη ορθοστασία.
  • Έντονο φόβο ή συναισθηματική φόρτιση.
  • Πόνο ή θέα αίματος.
  • Έκθεση σε υψηλή θερμοκρασία.
  • Ορισμένες δραστηριότητες, όπως η ούρηση, η αφόδευση ή ο έντονος βήχας.

  Συχνά προηγούνται συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, εφίδρωση, αίσθημα ζέστης ή θόλωση της όρασης.

  Ορθοστατική υπόταση

  Η ορθοστατική υπόταση είναι η πτώση της αρτηριακής πίεσης μετά την έγερση σε όρθια θέση.

  Μπορεί να σχετίζεται με:

  • Αφυδάτωση.
  • Ορισμένα φάρμακα, όπως διουρητικά ή αντιυπερτασικά.
  • Αιμορραγία.
  • Διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος.
  • Παρατεταμένη κατάκλιση.

  Η διάγνωση βασίζεται σε κατάλληλες μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης σε ύπτια και όρθια θέση, σε συνδυασμό με τα συμπτώματα.

  Καρδιακή συγκοπή

  Η καρδιακή συγκοπή μπορεί να οφείλεται σε σημαντικές καρδιακές αρρυθμίες ή δομικές καρδιακές παθήσεις.

  Πιθανές αιτίες είναι:

  • Σοβαρή βραδυκαρδία ή διαταραχές της κολποκοιλιακής αγωγής.
  • Κοιλιακές ή άλλες σημαντικές ταχυαρρυθμίες.
  • Σοβαρή στένωση αορτικής βαλβίδας.
  • Ορισμένες μυοκαρδιοπάθειες.

  Η καρδιακή συγκοπή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, επειδή μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Πότε είναι επικίνδυνη η συγκοπή;

Η συγκοπή δεν είναι πάντοτε επικίνδυνη. Ωστόσο, ορισμένα χαρακτηριστικά αυξάνουν την πιθανότητα σοβαρής υποκείμενης αιτίας.

Ποια είναι τα προειδοποιητικά σημεία;

Χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση όταν η συγκοπή:

• Εμφανίζεται κατά τη διάρκεια σωματικής άσκησης.
• Συμβαίνει ενώ το άτομο είναι ξαπλωμένο.
• Εμφανίζεται χωρίς προειδοποιητικά συμπτώματα.
• Συνοδεύεται από αίσθημα παλμών, πόνο στο στήθος ή δύσπνοια.
• Συμβαίνει σε άτομο με γνωστή σοβαρή καρδιοπάθεια.
• Συνυπάρχει με οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε νεαρή ηλικία.
• Προκαλεί σοβαρό τραυματισμό.

Εάν κάποιος δεν ανακτά γρήγορα τη συνείδησή του, δεν αναπνέει φυσιολογικά ή εμφανίζει σοβαρά συνοδά συμπτώματα, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Ακόμη και όταν το άτομο επανέλθει πλήρως, τα παραπάνω χαρακτηριστικά απαιτούν έγκαιρη ιατρική εκτίμηση.

Μετά από ανεξήγητη συγκοπή, αποφύγετε την οδήγηση μέχρι να αξιολογηθεί η αιτία και να δοθούν οι κατάλληλες ιατρικές οδηγίες.

Πώς γίνεται η διάγνωση της συγκοπής;

Η αρχική αξιολόγηση περιλαμβάνει λεπτομερές ιστορικό, κλινική εξέταση, μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και ηλεκτροκαρδιογράφημα.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γιατρός;

Ιδιαίτερη σημασία έχουν:

• Η δραστηριότητα και η στάση του σώματος πριν από τη λιποθυμία.
• Τα προειδοποιητικά συμπτώματα.
• Η διάρκεια της απώλειας συνείδησης.
• Η ταχύτητα και ο βαθμός αποκατάστασης της συνείδησης.
• Τα συμπτώματα που παρατήρησαν οι παρευρισκόμενοι.
• Το ιστορικό καρδιοπάθειας και τα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής.
• Το οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.

Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

Ανάλογα με την αρχική αξιολόγηση, ο γιατρός μπορεί να συστήσει:

• Ηλεκτροκαρδιογράφημα: Για την αναγνώριση αρρυθμιών και διαταραχών της ηλεκτρικής αγωγής.
• Ορθοστατικές μετρήσεις πίεσης: Για τη διερεύνηση ορθοστατικής υπότασης.
• Holter ρυθμού ή παρατεταμένη καταγραφή ΗΚΓ: Όταν υπάρχει υποψία διαλείπουσας αρρυθμίας.
• Triplex καρδιάς: Όταν υπάρχουν ενδείξεις δομικής καρδιακής πάθησης.
• Δοκιμασία ανάκλισης (tilt test): Σε επιλεγμένες περιπτώσεις υποψίας αντανακλαστικής συγκοπής ή ορθοστατικής δυσλειτουργίας.

Σε ασθενείς με σπάνια, επαναλαμβανόμενα και ανεξήγητα επεισόδια μπορεί να χρειάζεται εμφυτεύσιμος καταγραφέας καρδιακού ρυθμού.

Το εγκεφαλογράφημα και η απεικόνιση του εγκεφάλου δεν αποτελούν εξετάσεις ρουτίνας για κάθε συγκοπή. Χρησιμοποιούνται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις νευρολογικής αιτίας.

Η επιλογή των εξετάσεων πρέπει να είναι εξατομικευμένη.

Πώς αντιμετωπίζεται η συγκοπή;

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία του επεισοδίου και τον κίνδυνο υποτροπής.

Τι να κάνω εάν αισθάνομαι ότι θα λιποθυμήσω;

Εάν εμφανίσετε προειδοποιητικά συμπτώματα, όπως ζάλη, αδυναμία ή σκοτοδίνη:

• Ξαπλώστε σε ασφαλές σημείο.
• Ανασηκώστε τα πόδια, εφόσον είναι ασφαλές και δεν υπάρχει τραυματισμός.
• Αποφύγετε να παραμείνετε όρθιοι.
• Μην οδηγήσετε και μην συνεχίσετε επικίνδυνες δραστηριότητες.

Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν ή συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή έντονους παλμούς, χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.

Αντανακλαστική συγκοπή

Σε ασθενείς με επιβεβαιωμένη αντανακλαστική συγκοπή, η ενημέρωση, η αναγνώριση των εκλυτικών παραγόντων και τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα αποτελούν βασικά στοιχεία αντιμετώπισης.

Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να βοηθήσουν ειδικοί φυσικοί χειρισμοί αντιπίεσης, εφόσον υπάρχουν αρκετά προειδοποιητικά συμπτώματα και έχουν δοθεί οι κατάλληλες οδηγίες.

Ορθοστατική υπόταση

Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής, μέτρα ενυδάτωσης και αλλαγές καθημερινών συνηθειών.

Η αύξηση πρόσληψης αλατιού ή υγρών δεν είναι κατάλληλη για όλους, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια.

Καρδιακή συγκοπή

Όταν η συγκοπή οφείλεται σε σοβαρή αρρυθμία ή δομική καρδιοπάθεια, απαιτείται ειδική θεραπεία της υποκείμενης αιτίας.

Σε συγκεκριμένες βραδυαρρυθμίες μπορεί να χρειαστεί βηματοδότης. Άλλες καταστάσεις μπορεί να απαιτούν διαφορετική φαρμακευτική ή επεμβατική αντιμετώπιση.

Η θεραπεία δεν επιλέγεται μόνο βάσει του συμπτώματος της λιποθυμίας, αλλά βάσει της τεκμηριωμένης διάγνωσης.

Τι συμβαίνει όταν ένα παιδί λιποθυμά;

Η λιποθυμία στα παιδιά και στους εφήβους είναι συχνά αντανακλαστικής προέλευσης, αλλά χρειάζεται αξιολόγηση από παιδίατρο και, όταν υπάρχουν ενδείξεις, από παιδοκαρδιολόγο.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν το επεισόδιο εμφανίζεται κατά τη διάρκεια άσκησης, συνοδεύεται από πόνο στο στήθος ή αίσθημα παλμών ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου θανάτου.

Η διερεύνηση βασίζεται στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση και, όπου ενδείκνυται, στο ηλεκτροκαρδιογράφημα και σε πρόσθετες εξετάσεις.

Οι γονείς πρέπει να ενημερώσουν τον γιατρό για τη διάρκεια του επεισοδίου, τα προειδοποιητικά συμπτώματα και το πώς επανήλθε το παιδί.

Η λιποθυμία κατά την άσκηση δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην κούραση ή στην αφυδάτωση.

Τι κάνουμε όταν κάποιος λιποθυμήσει;

Εάν κάποιος χάσει τις αισθήσεις του, είναι σημαντικό να παραμείνετε ψύχραιμοι και να ελέγξετε αν ανταποκρίνεται και αναπνέει φυσιολογικά.

• Εξασφαλίστε ότι το περιβάλλον είναι ασφαλές.
• Ελέγξτε αν το άτομο ανταποκρίνεται και αν αναπνέει φυσιολογικά.
• Εάν έχει ανακτήσει τις αισθήσεις του, βοηθήστε το να παραμείνει ξαπλωμένο και, εφόσον δεν υπάρχει τραυματισμός ή άλλη αντένδειξη, ανασηκώστε ελαφρά τα πόδια.
• Εάν παραμένει αναίσθητο αλλά αναπνέει φυσιολογικά, καλέστε το 166 ή το 112 και ακολουθήστε τις οδηγίες για ασφαλή θέση ανάνηψης.
• Εάν δεν αναπνέει φυσιολογικά, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112, ξεκινήστε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) σύμφωνα με τις οδηγίες του τηλεφωνητή και χρησιμοποιήστε αυτόματο εξωτερικό απινιδωτή, εάν υπάρχει διαθέσιμος.

Μην προσπαθήσετε να δώσετε νερό ή φάρμακα σε άτομο που δεν έχει ανακτήσει πλήρως τις αισθήσεις του.

Προσοχή: Η παρατεταμένη απώλεια συνείδησης, η δυσκολία στην αναπνοή ή η ατελής αποκατάσταση χρειάζονται επείγουσα αντιμετώπιση.

Συμπέρασμα

Η συγκοπή (λιποθυμία) είναι μια παροδική απώλεια συνείδησης που μπορεί να οφείλεται σε αντανακλαστικούς μηχανισμούς, ορθοστατική υπόταση ή καρδιακές παθήσεις.

Αν και πολλές περιπτώσεις δεν είναι επικίνδυνες, η συγκοπή που εμφανίζεται κατά την άσκηση, χωρίς προειδοποίηση ή μαζί με καρδιακά συμπτώματα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Η σωστή διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση, στο ηλεκτροκαρδιογράφημα και στις πρόσθετες εξετάσεις που επιλέγονται εξατομικευμένα.

Η αναγνώριση της αιτίας είναι το σημαντικότερο βήμα για την κατάλληλη αντιμετώπιση και την πρόληψη νέων επεισοδίων.