καρδιολογος αθηνα

Στένωση Μιτροειδούς Βαλβίδας: Συμπτώματα, Κίνδυνοι και Παρακολούθηση

Η στένωση μιτροειδούς βαλβίδας δυσκολεύει τη διέλευση του αίματος από τον αριστερό κόλπο προς την αριστερή κοιλία. Μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια, κόπωση ή αίσθημα παλμών, αλλά ορισμένοι άνθρωποι δεν έχουν συμπτώματα για μεγάλο διάστημα.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα της στένωσης, τα συμπτώματα και την επίδρασή της στην καρδιά. Κάποιες περιπτώσεις χρειάζονται παρακολούθηση, ενώ άλλες μπορεί να απαιτούν φάρμακα ή επέμβαση στη βαλβίδα.

Το Triplex καρδιάς αποτελεί βασική εξέταση για τη διάγνωση και την αξιολόγηση. Ο καρδιολόγος συνεκτιμά τον καρδιακό ρυθμό, τις πιέσεις στην πνευμονική κυκλοφορία και το συνολικό ιστορικό για να καθορίσει τα επόμενα βήματα.

Τι είναι η στένωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Η μιτροειδής βαλβίδα βρίσκεται ανάμεσα στον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία. Στη στένωση, το άνοιγμά της περιορίζεται και το αίμα δυσκολεύεται να περάσει προς την κοιλία.

Αυτό μπορεί να αυξήσει την πίεση στον αριστερό κόλπο και στην πνευμονική κυκλοφορία, προκαλώντας δύσπνοια και μειωμένη αντοχή.

Η βαρύτητα αξιολογείται κυρίως με Triplex καρδιάς. Ο καρδιολόγος εξετάζει την επιφάνεια του ανοίγματος της βαλβίδας, τη διαφορά πίεσης κατά τη διέλευση του αίματος, τη μορφολογία της και την επίδραση στην καρδιά.

Η εκτίμηση δεν βασίζεται σε μία μόνο μέτρηση, αλλά στον συνδυασμό υπερηχογραφικών ευρημάτων, καρδιακού ρυθμού και συμπτωμάτων.

Ποιες είναι οι αιτίες της στένωσης μιτροειδούς;

Οι βασικές αιτίες περιλαμβάνουν:

• Ρευματική βαλβιδοπάθεια: βλάβη μετά από ρευματικό πυρετό, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί πολλά χρόνια αργότερα.
• Εκφυλιστική ασβέστωση: εναπόθεση ασβεστίου στον μιτροειδικό δακτύλιο και στις δομές της βαλβίδας, συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
• Σπανιότερες αιτίες: συγγενείς ανωμαλίες ή βλάβη μετά από ακτινοθεραπεία στον θώρακα.

Η αιτία και η μορφολογία της βαλβίδας επηρεάζουν τις επιλογές αντιμετώπισης. Η ρευματική και η εκφυλιστική στένωση δεν αντιμετωπίζονται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη στένωση και την ανεπάρκεια μιτροειδούς;

Πρόκειται για διαφορετικές διαταραχές της ίδιας βαλβίδας:

• Στη στένωση, η μιτροειδής δεν ανοίγει επαρκώς και δυσκολεύει τη διέλευση του αίματος από τον αριστερό κόλπο προς την αριστερή κοιλία.
• Στην ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας, δεν κλείνει επαρκώς και μέρος του αίματος επιστρέφει προς τον αριστερό κόλπο κατά τη συστολή.

Οι δύο καταστάσεις μπορεί να συνυπάρχουν. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος αξιολογεί τη βαρύτητα καθεμιάς και βοηθά στον σχεδιασμό της αντιμετώπισης.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η στένωση μιτροειδούς;

Η στένωση μπορεί να εξελίσσεται αργά και να μην προκαλεί συμπτώματα για χρόνια. Όταν εμφανίζονται ενοχλήματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Δύσπνοια στην προσπάθεια ή όταν ξαπλώνετε.
• Κόπωση και μειωμένη αντοχή.
• Αίσθημα παλμών ή ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς.
• Πρήξιμο στα πόδια.
• Ζάλη ή λιποθυμία.
• Βήχα και, σπανιότερα, αίμα στα πτύελα.

Η δύσπνοια μπορεί αρχικά να εμφανίζεται στις σκάλες ή στο γρήγορο περπάτημα και αργότερα σε μικρότερη προσπάθεια. Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινωθούν όταν αυξάνεται η καρδιακή συχνότητα, σε λοιμώξεις ή κατά την εγκυμοσύνη.

Η ένταση των συμπτωμάτων δεν αρκεί από μόνη της για να καθορίσει τη βαρύτητα της στένωσης. Νέα ή επιδεινούμενα ενοχλήματα χρειάζονται επανεκτίμηση.

Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια;

Καλέστε το 166 ή το 112 για ξαφνική σοβαρή δύσπνοια, νέο ή έντονο πόνο στο στήθος ή λιποθυμία, ιδιαίτερα αν συνοδεύεται από γρήγορους ή ακανόνιστους παλμούς. Μην οδηγήσετε μόνοι σας.

Αίμα στα πτύελα χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Αν είναι σημαντική ποσότητα ή συνοδεύεται από δύσπνοια, ζητήστε επείγουσα βοήθεια.

Στένωση μιτροειδούς και κολπική μαρμαρυγή

Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να εμφανιστεί σε ανθρώπους με στένωση μιτροειδούς, ιδιαίτερα όταν έχει μεγαλώσει ο αριστερός κόλπος. Μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστους παλμούς, ταχυκαρδία, δύσπνοια ή μειωμένη αντοχή.

Η διάγνωση γίνεται με ΗΚΓ. Αν τα επεισόδια είναι διαλείποντα, το Holter ρυθμού ή μεγαλύτερης διάρκειας καταγραφή μπορεί να βοηθήσει.

Ο συνδυασμός στένωσης μιτροειδούς και κολπικής μαρμαρυγής αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβων και εγκεφαλικού. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει αξιολόγηση της καρδιακής συχνότητας ή του ρυθμού και της ανάγκης για αντιπηκτική αγωγή.

Σε ρευματική στένωση ή στένωση τουλάχιστον μέτριας βαρύτητας με κολπική μαρμαρυγή, οι οδηγίες συστήνουν αντιπηκτικό της κατηγορίας των ανταγωνιστών βιταμίνης Κ, με παρακολούθηση INR, αντί των νεότερων άμεσων αντιπηκτικών.

Η επιλογή και η παρακολούθηση της αγωγής γίνονται από τον θεράποντα γιατρό. Μην ξεκινάτε, διακόπτετε ή αντικαθιστάτε αντιπηκτικό μόνοι σας.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η αξιολόγηση ξεκινά με το ιστορικό, τα συμπτώματα και την καρδιολογική εξέταση. Η ακρόαση μπορεί να αναδείξει φύσημα, αλλά η διάγνωση και η εκτίμηση της βαρύτητας βασίζονται κυρίως στο υπερηχογράφημα καρδιάς.

Στο Triplex αξιολογούνται:

• Η μορφολογία και το άνοιγμα της μιτροειδούς.
• Η ροή του αίματος και η διαφορά πίεσης διαμέσου της βαλβίδας.
• Το μέγεθος των καρδιακών κοιλοτήτων.
• Η εκτιμώμενη πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία.
• Η συνύπαρξη ανεπάρκειας μιτροειδούς ή άλλης βαλβιδοπάθειας.

Το ηλεκτροκαρδιογράφημα βοηθά στην αξιολόγηση του καρδιακού ρυθμού και στην ανίχνευση κολπικής μαρμαρυγής.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί διοισοφάγειο υπερηχογράφημα, ιδιαίτερα πριν από επέμβαση ή για διερεύνηση θρόμβου στον αριστερό κόλπο. Έλεγχος κατά την άσκηση μπορεί να βοηθήσει όταν τα συμπτώματα δεν συμφωνούν με τα ευρήματα στην ηρεμία.

Ο πρόσθετος έλεγχος επιλέγεται ανάλογα με το κλινικό ερώτημα· δεν χρειάζονται όλες οι εξετάσεις σε όλους.

Πώς αντιμετωπίζεται η στένωση μιτροειδούς;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα, τα συμπτώματα, την αιτία και τη μορφολογία της βαλβίδας. Σε ορισμένες περιπτώσεις χωρίς συμπτώματα αρκεί τακτική παρακολούθηση.

Φαρμακευτική αγωγή

Τα φάρμακα μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της συμφόρησης, στον έλεγχο της καρδιακής συχνότητας ή των αρρυθμιών και στην πρόληψη θρόμβων όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.

Δεν διορθώνουν όμως το στενωμένο άνοιγμα της βαλβίδας. Η αγωγή επιλέγεται εξατομικευμένα και δεν πρέπει να αλλάζει χωρίς ιατρική οδηγία.

Πότε χρειάζεται επέμβαση;

Σε σημαντική στένωση μπορεί να χρειαστεί παρέμβαση στη βαλβίδα, ανάλογα με τα συμπτώματα και τα ευρήματα του ελέγχου.

• Διαδερμική βαλβιδοπλαστική με μπαλόνι: μπορεί να διευρύνει το άνοιγμα σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως ρευματικής στένωσης με κατάλληλη ανατομία.
• Χειρουργική αντιμετώπιση: μπορεί να χρειαστεί όταν η βαλβιδοπλαστική δεν είναι κατάλληλη ή συνυπάρχουν άλλες βλάβες. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να απαιτείται αντικατάσταση της βαλβίδας.

Δεν είναι όλες οι στενώσεις κατάλληλες για μπαλόνι. Η επιλογή γίνεται μετά από εξειδικευμένη αξιολόγηση της βαλβίδας και του συνολικού κινδύνου.

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος;

Αν διαγνωστεί στένωση μιτροειδούς, χρειάζεται συγκεκριμένο πρόγραμμα παρακολούθησης, ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Η συχνότητα εξαρτάται από τη βαρύτητα, τον καρδιακό ρυθμό και την επίδραση της βαλβίδας στην καρδιά και στην πνευμονική κυκλοφορία.

Ζητήστε νωρίτερη αξιολόγηση αν εμφανιστούν ή επιδεινωθούν:

• Δύσπνοια ή μειωμένη αντοχή.
• Γρήγοροι ή ακανόνιστοι παλμοί.
• Πρήξιμο στα πόδια.
• Δύσπνοια όταν ξαπλώνετε.
• Ζάλη ή λιποθυμικό επεισόδιο.

Ενημερώστε επίσης τον καρδιολόγο πριν από έντονη προπόνηση, προγραμματισμένη επέμβαση ή εγκυμοσύνη, ώστε να αξιολογηθούν οι ιδιαίτερες ανάγκες σας.

Για σοβαρά ή ξαφνικά συμπτώματα, ακολουθήστε τις οδηγίες άμεσης βοήθειας που αναφέρονται παραπάνω.

Στένωση μιτροειδούς και άσκηση

Η άσκηση εξαρτάται από τη βαρύτητα της στένωσης και από τα συμπτώματα. Ένας ασθενής με ήπια στένωση και χωρίς συμπτώματα μπορεί συχνά να συνεχίσει φυσιολογικές δραστηριότητες, πάντα με βάση την οδηγία του καρδιολόγου. Αντίθετα, όταν υπάρχει μέτρια ή σοβαρή στένωση, δύσπνοια, κολπική μαρμαρυγή ή πνευμονική υπέρταση, η άσκηση πρέπει να εξατομικεύεται.

Η άσκηση δεν πρέπει να απαγορεύεται γενικά σε όλους, αλλά δεν πρέπει και να συστήνεται αδιάκριτα χωρίς να γνωρίζουμε τη βαρύτητα της βαλβιδοπάθειας.

Στένωση μιτροειδούς και εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη αυξάνει τον όγκο του αίματος και τις απαιτήσεις από την καρδιά. Σε γυναίκες με στένωση μιτροειδούς μπορεί να εμφανιστούν ή να επιδεινωθούν δύσπνοια, ταχυκαρδία και συμφόρηση.

Αν έχετε γνωστή στένωση, χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση πριν από τον προγραμματισμό εγκυμοσύνης, ακόμη κι αν αισθάνεστε καλά. Σε σημαντική στένωση μπορεί να ενδείκνυται παρέμβαση στη βαλβίδα πριν από τη σύλληψη.

Αν είστε ήδη έγκυος, ενημερώστε έγκαιρα τον καρδιολόγο και τον μαιευτήρα σας. Η παρακολούθηση και η θεραπεία οργανώνονται ανάλογα με τη βαρύτητα και τα συμπτώματα, με συμμετοχή εξειδικευμένης ομάδας όταν χρειάζεται.

Μην αλλάζετε μόνη σας καρδιολογικά φάρμακα ή αντιπηκτικά. Η επιλογή τους κατά την εγκυμοσύνη απαιτεί ειδικό σχεδιασμό για την ασφάλεια της μητέρας και του εμβρύου.

Συχνές ερωτήσεις για την στένωση μιτροειδούς βαλβίδας

1. Μου έγραψαν στο Triplex «ήπια στένωση μιτροειδούς». Πρέπει να κάνω κάτι άμεσα;

Συνήθως η ήπια στένωση μιτροειδούς δεν σημαίνει άμεσο κίνδυνο. Το σημαντικό είναι να αξιολογηθεί αν υπάρχουν συμπτώματα, αν συνυπάρχει ανεπάρκεια μιτροειδούς και ποια είναι η πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία. Ο καρδιολόγος θα καθορίσει αν χρειάζεται απλή παρακολούθηση ή πιο σύντομος επανέλεγχος.

2. Έχω στένωση μιτροειδούς και κουράζομαι στις σκάλες. Είναι από την καρδιά;

Μπορεί να είναι, αλλά δεν είναι η μόνη πιθανή αιτία. Η κόπωση στις σκάλες μπορεί να σχετίζεται με τη στένωση μιτροειδούς, με αναιμία, πνευμονολογικό πρόβλημα, έλλειψη φυσικής κατάστασης, παχυσαρκία ή θυρεοειδή. Το Triplex καρδιάς βοηθά να φανεί αν η βαλβίδα επηρεάζει πραγματικά την αντοχή σας.

3. Χρειάζονται αντιπηκτικά στη στένωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Δεν χρειάζονται όλοι αντιπηκτική αγωγή. Σημαντικές ενδείξεις περιλαμβάνουν την κολπική μαρμαρυγή, θρόμβο στον αριστερό κόλπο ή προηγούμενο εμβολικό επεισόδιο.

Σε ρευματική στένωση ή στένωση τουλάχιστον μέτριας βαρύτητας με κολπική μαρμαρυγή, προτιμάται ανταγωνιστής βιταμίνης Κ με παρακολούθηση INR αντί των νεότερων άμεσων αντιπηκτικών. Η επιλογή γίνεται από τον καρδιολόγο. Μην αλλάζετε ή διακόπτετε την αγωγή μόνοι σας.

4. Μπορώ να σηκώνω βάρη αν έχω στένωση μιτροειδούς;

Η καταλληλότητα και η ένταση της προπόνησης εξαρτώνται από τη βαρύτητα της στένωσης, τα συμπτώματα, τον καρδιακό ρυθμό και την πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία.

Ζητήστε συγκεκριμένες οδηγίες πριν από βαριά φορτία ή μέγιστες προσπάθειες. Αν εμφανίσετε δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ζάλη ή τάση λιποθυμίας, σταματήστε την άσκηση και ζητήστε αξιολόγηση.

5. Η στένωση μιτροειδούς μπορεί να χειροτερέψει με τα χρόνια;

Ναι, σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εξελιχθεί αργά. Η εξέλιξη εξαρτάται από την αιτία, τη βαρύτητα, την ηλικία και τη συνύπαρξη ασβέστωσης ή άλλης βαλβιδοπάθειας. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνεται επανέλεγχος με Triplex καρδιάς στο διάστημα που θα προτείνει ο καρδιολόγος.

6. Κάθε πότε χρειάζεται Triplex καρδιάς στη στένωση μιτροειδούς;

Δεν υπάρχει ίδιο διάστημα για όλους. Η συχνότητα εξαρτάται από το αν η στένωση είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή, αν υπάρχουν συμπτώματα, αν υπάρχει κολπική μαρμαρυγή και αν έχουν αλλάξει οι πιέσεις στην καρδιά ή στους πνεύμονες. Αν εμφανιστούν νέα συμπτώματα, ο επανέλεγχος πρέπει να γίνει νωρίτερα.

7. Μπορώ να κάνω χειρουργείο με γενική αναισθησία αν έχω στένωση μιτροειδούς;

Συχνά μπορεί να γίνει χειρουργείο, αλλά χρειάζεται προεγχειρητική καρδιολογική εκτίμηση, ειδικά αν η στένωση είναι μέτρια ή σοβαρή ή αν υπάρχουν δύσπνοια, αρρυθμίες ή πνευμονική υπέρταση. Ο αναισθησιολόγος πρέπει να γνωρίζει την κατάσταση της βαλβίδας.

8. Χρειάζομαι αντιβίωση πριν από οδοντιατρική εργασία επειδή έχω στένωση μιτροειδούς;

Η απλή στένωση μιτροειδούς δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται αντιβίωση πριν από οδοντιατρικές πράξεις. Η προληπτική αντιβίωση αφορά συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου. Η απόφαση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα από τον γιατρό.

9. Η στένωση μιτροειδούς μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στα πόδια;

Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, όταν υπάρχει επιβάρυνση της καρδιάς ή πνευμονική υπέρταση, μπορεί να εμφανιστεί πρήξιμο στα πόδια. Όμως το οίδημα μπορεί να οφείλεται και σε φλεβική ανεπάρκεια, νεφρικά προβλήματα, φάρμακα ή άλλες αιτίες, οπότε χρειάζεται αξιολόγηση.

10. Αν δεν έχω συμπτώματα, μπορώ να αγνοήσω τη στένωση μιτροειδούς;

Όχι. Ακόμη και χωρίς συμπτώματα, η στένωση μιτροειδούς χρειάζεται παρακολούθηση, γιατί μπορεί να εξελίσσεται αργά ή να σχετίζεται με αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό. Η απουσία συμπτωμάτων είναι καλό σημάδι, αλλά δεν αντικαθιστά το Triplex καρδιάς.

Τι να κρατήσετε για τη στένωση μιτροειδούς

Η στένωση μιτροειδούς χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση και παρακολούθηση. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα, τα συμπτώματα, τη μορφολογία της βαλβίδας και την παρουσία αρρυθμιών ή άλλων επιπλοκών.

Νέα δύσπνοια, μειωμένη αντοχή ή ακανόνιστοι παλμοί χρειάζονται επανεκτίμηση, χωρίς αναμονή μέχρι το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού. Πριν από εγκυμοσύνη ή έντονη άσκηση, ζητήστε συγκεκριμένες οδηγίες.

Στο καρδιολογικό ιατρείο της Dr. Ilham Kaffa, στα Εξάρχεια – Πλατεία Κάνιγγος, πραγματοποιείται αξιολόγηση βαλβιδοπαθειών με καρδιολογική εξέταση και τον κατάλληλο διαγνωστικό έλεγχο.

Πηγές

• Mayo Clinic: στένωση μιτροειδούς — συμπτώματα και αιτίες
• Mayo Clinic: διάγνωση και θεραπεία
• ACC/AHA: οδηγίες για την κολπική μαρμαρυγή
• ESC: οδηγίες για καρδιαγγειακές παθήσεις και εγκυμοσύνη

Πρόπτωση Μιτροειδούς Βαλβίδας: Είναι Επικίνδυνη; Συμπτώματα και Παρακολούθηση

Η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας συχνά ανακαλύπτεται σε ένα υπερηχογράφημα καρδιάς (Triplex), ακόμη και σε ανθρώπους χωρίς συμπτώματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί σοβαρά προβλήματα και δεν χρειάζεται θεραπεία.

Η σημασία της εξαρτάται κυρίως από το αν υπάρχει ανεπάρκεια μιτροειδούς, πόσο σοβαρή είναι, αν εμφανίζονται συμπτώματα και αν συνυπάρχουν αρρυθμίες. Η παρουσία πρόπτωσης από μόνη της δεν σημαίνει ότι χρειάζεται επέμβαση ή περιορισμός όλων των δραστηριοτήτων.

Το Triplex βοηθά στην αξιολόγηση της βαλβίδας και της λειτουργίας της καρδιάς. Με βάση τα ευρήματα, ο καρδιολόγος καθορίζει την παρακολούθηση και τις κατάλληλες οδηγίες για την άσκηση και την καθημερινότητα.

Τι είναι η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Η μιτροειδής βαλβίδα βρίσκεται ανάμεσα στον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία. Στην πρόπτωση, μία ή και οι δύο γλωχίνες της προβάλλουν προς τον αριστερό κόλπο κατά τη συστολή της καρδιάς.

Η πρόπτωση μπορεί να συνοδεύεται από ανεπάρκεια μιτροειδούς, δηλαδή επιστροφή αίματος από την αριστερή κοιλία προς τον αριστερό κόλπο. Δεν έχουν όμως όλοι οι άνθρωποι με πρόπτωση σημαντική ανεπάρκεια.

Το Triplex καρδιάς επιβεβαιώνει τη διάγνωση και αξιολογεί τη βαλβίδα, τον βαθμό της ανεπάρκειας, τις διαστάσεις των καρδιακών κοιλοτήτων και τη λειτουργία της καρδιάς.

Είναι επικίνδυνη η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Στους περισσότερους ανθρώπους η πορεία είναι καλή, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς ή σοβαρή αρρυθμία. Η εκτίμηση του κινδύνου γίνεται εξατομικευμένα.

Πιο αναλυτικός έλεγχος χρειάζεται όταν εμφανίζονται:

• Ανεξήγητη λιποθυμία ή επεισόδια έντονης ζάλης.
• Επίμονο αίσθημα παλμών ή καταγεγραμμένες αρρυθμίες.
• Δύσπνοια ή μειωμένη αντοχή στην προσπάθεια.
• Μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια μιτροειδούς.
• Διάταση καρδιακών κοιλοτήτων ή μειωμένη καρδιακή λειτουργία.

Αναφέρετε επίσης στον καρδιολόγο τυχόν οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου θανάτου. Η απουσία σοβαρής ανεπάρκειας δεν αποκλείει από μόνη της την ανάγκη διερεύνησης αρρυθμιών, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ανεξήγητη λιποθυμία.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;

Πολλοί άνθρωποι με πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας δεν έχουν συμπτώματα. Όταν εμφανίζονται ενοχλήματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Αίσθημα παλμών, «φτερουγίσματα» ή γρήγορους καρδιακούς παλμούς.
• Δύσπνοια, ιδιαίτερα στην προσπάθεια.
• Εύκολη κόπωση ή μειωμένη αντοχή.
• Ζάλη ή αίσθημα ότι πρόκειται να λιποθυμήσετε.

Τα συμπτώματα δεν αποδεικνύουν ότι η πρόπτωση είναι η αιτία τους ούτε δείχνουν από μόνα τους τη σοβαρότητά της. Παρόμοια ενοχλήματα μπορεί να έχουν άλλες αιτίες και χρειάζονται κατάλληλη αξιολόγηση.

Αντίστοιχα, η απουσία έντονων συμπτωμάτων δεν αποκλείει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς. Η εκτίμηση βασίζεται στην καρδιολογική εξέταση και στα ευρήματα του Triplex.

Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια;

Καλέστε το 166 ή το 112 αν εμφανίσετε νέο ή έντονο πόνο ή πίεση στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια ή λιποθυμία, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αίσθημα παλμών. Μην οδηγήσετε μόνοι σας.

Αν ένα επεισόδιο λιποθυμίας έχει ήδη περάσει, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ακόμη κι αν τώρα αισθάνεστε καλύτερα.

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;

Η βασική εξέταση για την πρόπτωση μιτροειδούς είναι το Triplex καρδιάς. Ωστόσο, ο πλήρης έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

1. Καρδιολογική εξέταση

Ο καρδιολόγος αξιολογεί τα συμπτώματα, το ιστορικό, την αρτηριακή πίεση, την ακρόαση της καρδιάς και τυχόν ύπαρξη φυσήματος.

2. Ηλεκτροκαρδιογράφημα

Το ΗΚΓ δείχνει τον βασικό καρδιακό ρυθμό και μπορεί να αναδείξει αρρυθμίες, διαταραχές αγωγιμότητας ή άλλα ευρήματα.

3. Triplex καρδιάς

Το Triplex καρδιάς εκτιμά:

τη μορφολογία της μιτροειδούς,
την ύπαρξη πρόπτωσης,
τη βαρύτητα της ανεπάρκειας,
το μέγεθος του αριστερού κόλπου,
τη λειτουργία της αριστερής κοιλίας,
την πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία,
άλλες βαλβίδες.

4. Holter ρυθμού

Χρειάζεται όταν υπάρχει ταχυκαρδία, ζάλη, έκτακτες συστολές ή υποψία αρρυθμίας.

5. Δοκιμασία κόπωσης

Μπορεί να χρειαστεί όταν υπάρχουν συμπτώματα στην άσκηση ή όταν πρέπει να αξιολογηθεί η λειτουργική ικανότητα.

6. Περαιτέρω απεικόνιση

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο καρδιολόγος μπορεί να ζητήσει πιο εξειδικευμένο έλεγχο, όπως διοισοφάγειο υπερηχογράφημα ή μαγνητική καρδιάς MRI.

Χρειάζεται θεραπεία η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Οι περισσότεροι άνθρωποι με πρόπτωση μιτροειδούς δεν χρειάζονται ειδική θεραπεία, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα ή σημαντική ανεπάρκεια.

Αν υπάρχουν αρρυθμίες ή άλλες επιπλοκές, ο καρδιολόγος μπορεί να συστήσει φαρμακευτική αγωγή ανάλογα με τα ευρήματα. Τα φάρμακα δεν διορθώνουν την ίδια την πρόπτωση.

Σε σοβαρή ανεπάρκεια μιτροειδούς μπορεί να χρειαστεί επέμβαση στη βαλβίδα, ακόμη και χωρίς έντονα συμπτώματα. Η απόφαση βασίζεται στον συνολικό έλεγχο και στη λειτουργία της καρδιάς. Όταν είναι εφικτό, προτιμάται η επιδιόρθωση της βαλβίδας.

Κάθε πότε χρειάζεται παρακολούθηση;

Η συχνότητα επανελέγχου καθορίζεται εξατομικευμένα, ανάλογα με τον βαθμό της ανεπάρκειας, τα συμπτώματα, τις διαστάσεις και τη λειτουργία της καρδιάς και την παρουσία αρρυθμιών.

Χωρίς σημαντική ανεπάρκεια ή άλλα ανησυχητικά ευρήματα, ο έλεγχος μπορεί να γίνεται πιο αραιά. Σε μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση.

Νέα συμπτώματα ή επιδείνωση χρειάζονται νωρίτερη αξιολόγηση, χωρίς να περιμένετε το προγραμματισμένο ραντεβού.

Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και άγχος

Το άγχος μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία ή να κάνει τους καρδιακούς παλμούς πιο αισθητούς. Αντίστοιχα, τα «φτερουγίσματα» και η ανησυχία για τη διάγνωση μπορεί να αυξήσουν τον φόβο.

Η παρουσία πρόπτωσης δεν σημαίνει ότι αυτή προκαλεί το άγχος. Επίσης, δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο άγχος νέα ή επίμονα καρδιακά συμπτώματα.

Η καρδιολογική αξιολόγηση βοηθά να διευκρινιστεί αν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς ή αρρυθμία. Παράλληλα, ο επαρκής ύπνος, η διαχείριση του στρες και η μείωση της καφεΐνης, όταν πυροδοτεί ενοχλήματα, μπορεί να βοηθήσουν. Αν το άγχος επηρεάζει την καθημερινότητά σας, ζητήστε υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Πρόπτωση μιτροειδούς και ταχυκαρδία

Το αίσθημα παλμών δεν είναι πάντοτε ταχυκαρδία και δεν σημαίνει απαραίτητα επικίνδυνη αρρυθμία. Μπορεί να σχετίζεται με έκτακτες συστολές, άγχος, καφεΐνη, έλλειψη ύπνου ή άλλες αιτίες.

Αναφέρετε στον καρδιολόγο πότε εμφανίζονται τα επεισόδια, πόσο διαρκούν και αν συνοδεύονται από ζάλη, δύσπνοια ή τάση λιποθυμίας.

Το ΗΚΓ και, όταν χρειάζεται, το Holter ρυθμού βοηθούν στην καταγραφή του καρδιακού ρυθμού. Αν τα επεισόδια είναι αραιά, μπορεί να χρειαστεί μεγαλύτερη διάρκεια καταγραφής.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και την αρρυθμία που καταγράφεται, όχι μόνο από τη διάγνωση της πρόπτωσης.

Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και άσκηση

Η πρόπτωση μιτροειδούς δεν σημαίνει αυτόματα ότι πρέπει να αποφεύγετε την άσκηση. Οι περισσότεροι άνθρωποι χωρίς σημαντική ανεπάρκεια, συμπτώματα ή ανησυχητικές αρρυθμίες μπορούν να παραμένουν δραστήριοι.

Το περπάτημα και άλλες μορφές μέτριας άσκησης συνήθως αποτελούν κατάλληλες επιλογές. Η ένταση προσαρμόζεται στη φυσική σας κατάσταση και στα ευρήματα του καρδιολογικού ελέγχου.

Πριν ξεκινήσετε έντονη προπόνηση ή αγωνιστικό αθλητισμό, συζητήστε με τον καρδιολόγο σας. Ιδιαίτερη αξιολόγηση χρειάζεται αν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς, αρρυθμία, προηγούμενη ανεξήγητη λιποθυμία ή συμπτώματα στην προσπάθεια.

Σταματήστε την άσκηση αν εμφανίσετε πόνο στο στήθος, ασυνήθιστη δύσπνοια, έντονη ζάλη ή τάση λιποθυμίας. Ακολουθήστε τις οδηγίες άμεσης βοήθειας που αναφέρονται παραπάνω.

Μπορώ να κάνω βάρη με πρόπτωση μιτροειδούς;

Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους. Η καταλληλότητα της προπόνησης με βάρη εξαρτάται από τη λειτουργία της καρδιάς, τον βαθμό της ανεπάρκειας και την παρουσία αρρυθμιών ή συμπτωμάτων.

Όταν επιτρέπεται η προπόνηση αντιστάσεων, προτιμήστε ελεγχόμενες κινήσεις, σωστή αναπνοή και σταδιακή αύξηση της επιβάρυνσης. Αποφύγετε το κράτημα της αναπνοής και ζητήστε συγκεκριμένες οδηγίες πριν από πολύ μεγάλα φορτία ή μέγιστες προσπάθειες.

Συχνές ερωτήσεις για την πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας

1. Μου έγραψαν στο Triplex «πρόπτωση μιτροειδούς». Πρέπει να ανησυχήσω;

Όχι απαραίτητα. Η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας είναι συχνό εύρημα και σε πολλές περιπτώσεις είναι ήπια. Αυτό που έχει σημασία είναι αν συνοδεύεται από ανεπάρκεια μιτροειδούς, πόσο σοβαρή είναι και αν υπάρχουν συμπτώματα.

2. Έχω πρόπτωση μιτροειδούς με ήπια ανεπάρκεια. Είναι σοβαρό;

Η ήπια ανεπάρκεια μιτροειδούς συνήθως δεν είναι κάτι σοβαρό, αλλά χρειάζεται παρακολούθηση ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και τα ευρήματα του Triplex καρδιάς. Ο καρδιολόγος θα κρίνει κάθε πότε πρέπει να γίνεται επανέλεγχος.

3. Νιώθω φτερουγίσματα στην καρδιά. Είναι από την πρόπτωση μιτροειδούς;

Τα «φτερουγίσματα» συχνά οφείλονται σε έκτακτες συστολές. Μπορεί να εμφανίζονται σε ανθρώπους με ή χωρίς πρόπτωση μιτροειδούς. Αν είναι συχνά, αν προκαλούν φόβο ή αν συνοδεύονται από ζάλη, καλό είναι να γίνει ΗΚΓ και πιθανώς Holter ρυθμού.

4. Μπορώ να πίνω καφέ αν έχω πρόπτωση μιτροειδούς;

Οι περισσότεροι ασθενείς με ήπια πρόπτωση μπορούν να πίνουν καφέ με μέτρο. Αν όμως παρατηρείτε ότι ο καφές προκαλεί ταχυκαρδία, έντονους παλμούς ή άγχος, καλό είναι να μειωθεί η ποσότητα ή να δοκιμαστεί καφές με λιγότερη καφεΐνη. Η αντίδραση στην καφεΐνη είναι διαφορετική από άτομο σε άτομο.

5. Πότε πρέπει να σταματήσω την άσκηση και να ζητήσω καρδιολογικό έλεγχο;

Σταματήστε την άσκηση αν εμφανίσετε πόνο στο στήθος, ασυνήθιστη δύσπνοια, έντονη ζάλη, τάση λιποθυμίας ή επίμονους γρήγορους ή ακανόνιστους παλμούς. Μην συνεχίσετε την προπόνηση μέχρι να αξιολογηθείτε.

Για νέο ή έντονο πόνο στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια ή λιποθυμία, καλέστε το 166 ή το 112.

6. Η πρόπτωση μιτροειδούς επηρεάζει την εγκυμοσύνη;

Στις περισσότερες γυναίκες με ήπια πρόπτωση μιτροειδούς, η εγκυμοσύνη εξελίσσεται φυσιολογικά. Αν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς, ιστορικό αρρυθμιών ή συμπτώματα, καλό είναι να γίνεται καρδιολογική εκτίμηση πριν ή κατά την εγκυμοσύνη.

7. Χρειάζομαι αντιβίωση πριν από οδοντιατρική εργασία επειδή έχω πρόπτωση μιτροειδούς;

Η πρόπτωση μιτροειδούς από μόνη της δεν αποτελεί ένδειξη για προληπτική αντιβίωση πριν από οδοντιατρικές πράξεις, ακόμη κι αν συνοδεύεται από ανεπάρκεια μιτροειδούς.

Προληπτική αντιβίωση μπορεί να χρειάζεται για συγκεκριμένες οδοντιατρικές πράξεις όταν συνυπάρχει άλλη κατάσταση υψηλού κινδύνου, όπως προσθετική καρδιακή βαλβίδα, προσθετικό υλικό επιδιόρθωσης βαλβίδας ή προηγούμενη λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα.

Ενημερώστε τον οδοντίατρο για το καρδιολογικό ιστορικό σας και ακολουθήστε τις οδηγίες του καρδιολόγου. Η καλή στοματική υγιεινή και ο τακτικός οδοντιατρικός έλεγχος είναι σημαντικά.

8. Μπορεί η πρόπτωση μιτροειδούς να χειροτερέψει με τα χρόνια;

Σε πολλούς ανθρώπους παραμένει σταθερή. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως μπορεί να αυξηθεί η ανεπάρκεια μιτροειδούς με την πάροδο του χρόνου. Γι’ αυτό έχει σημασία η περιοδική παρακολούθηση με Triplex καρδιάς, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ήδη ανεπάρκεια.

9. Μπορεί να έχω πρόπτωση μιτροειδούς και φυσιολογικό ΗΚΓ;

Ναι. Το ΗΚΓ μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικό σε άτομα με πρόπτωση μιτροειδούς. Η εξέταση που δείχνει τη βαλβίδα είναι το Triplex καρδιάς. Το ΗΚΓ βοηθά κυρίως στην αξιολόγηση του καρδιακού ρυθμού.

10. Η πρόπτωση μιτροειδούς είναι κληρονομική;

Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει οικογενειακή προδιάθεση, ειδικά όταν υπάρχουν και άλλα περιστατικά βαλβιδοπάθειας στην οικογένεια. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό σημαντικής ανεπάρκειας μιτροειδούς ή χειρουργείου βαλβίδας, καλό είναι να αναφέρεται στον καρδιολόγο.

Τι να κρατήσετε για την πρόπτωση μιτροειδούς

Η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας συνήθως έχει καλή πορεία. Η ανάγκη για παρακολούθηση ή θεραπεία εξαρτάται από την ανεπάρκεια μιτροειδούς, τη λειτουργία της καρδιάς, τα συμπτώματα και τις πιθανές αρρυθμίες.

Το σημαντικό είναι να γνωρίζετε τι δείχνει ο δικός σας έλεγχος και πότε χρειάζεται επανεκτίμηση. Το άγχος και η άσκηση αντιμετωπίζονται εξατομικευμένα, χωρίς αυτόματους περιορισμούς ή απόδοση όλων των ενοχλημάτων στο στρες.

Στο καρδιολογικό ιατρείο της Dr. Ilham Kaffa, στα Εξάρχεια – Πλατεία Κάνιγγος, πραγματοποιείται αξιολόγηση με καρδιολογική εξέταση, ΗΚΓ, Triplex καρδιάς και, όταν χρειάζεται, Holter ρυθμού.

Πηγές

• Mayo Clinic: πρόπτωση μιτροειδούς — συμπτώματα και αιτίες
• Mayo Clinic: διάγνωση και θεραπεία
• EHRA: συναίνεση ειδικών για την αρρυθμική πρόπτωση μιτροειδούς
• ESC: οδηγίες αθλητικής καρδιολογίας και άσκησης
• American Heart Association: πρόληψη λοιμώδους ενδοκαρδίτιδας