ισχαιμια μυοκαρδιου συμπτωματα

Στηθάγχη: τι είναι και πότε πρέπει να ανησυχήσετε;

Η στηθάγχη είναι πόνος, πίεση ή δυσφορία στο στήθος που εμφανίζεται όταν η παροχή αίματος και οξυγόνου δεν επαρκεί για τις ανάγκες του καρδιακού μυός.

Συχνά σχετίζεται με τη στεφανιαία νόσο, αλλά μπορεί επίσης να οφείλεται σε σπασμό των στεφανιαίων αρτηριών ή σε διαταραχές της μικροκυκλοφορίας.

Η σταθερή στηθάγχη εμφανίζεται συνήθως κατά τη σωματική προσπάθεια ή την έντονη συναισθηματική φόρτιση και υποχωρεί με την ανάπαυση ή την κατάλληλη αγωγή.

Αντίθετα, ένας νέος πόνος στο στήθος, πόνος που εμφανίζεται στην ηρεμία ή συμπτώματα που επιδεινώνονται μπορεί να υποδηλώνουν οξύ στεφανιαίο σύνδρομο και χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.

Προσοχή: Εάν εμφανίσετε συμπτώματα ύποπτα για έμφραγμα, όπως επίμονη ή επανερχόμενη πίεση στο στήθος, ιδιαίτερα με δύσπνοια, κρύο ιδρώτα ή λιποθυμική τάση, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112. Μην περιμένετε να συμπληρωθούν 15 λεπτά για να ζητήσετε βοήθεια.

Στο άρθρο εξηγούμε τους τύπους της στηθάγχης, τα χαρακτηριστικά συμπτώματα, τις σύγχρονες διαγνωστικές εξετάσεις και τις διαθέσιμες θεραπείες.

Τι είναι η Στηθάγχη

Η Στηθάγχη, γνωστή και ως Angina Pectoris, αποτελεί ένα σύμπτωμα μειωμένης ροής αίματος και προσφοράς οξυγόνου στην καρδιά, το οποίο συχνά προκαλείται από την συσσώρευση λιπώδων πλακών στις στεφανιαίες αρτηρίες .

Στηθάγχη και έμφραγμα: ποια είναι η διαφορά;

Η στηθάγχη και το έμφραγμα του μυοκαρδίου σχετίζονται με την ανεπαρκή παροχή οξυγόνου στον καρδιακό μυ, αλλά δεν είναι το ίδιο.

• Στηθάγχη: Ο καρδιακός μυς παρουσιάζει ισχαιμία, δηλαδή ανεπαρκή αιμάτωση σε σχέση με τις ανάγκες του. Η ισχαιμία μπορεί να είναι παροδική, χωρίς να προκαλεί νέκρωση των καρδιακών κυττάρων.
• Έμφραγμα του μυοκαρδίου: Η ισχαιμία προκαλεί βλάβη και νέκρωση μυοκαρδιακών κυττάρων, γεγονός που τεκμηριώνεται με κατάλληλα κλινικά και εργαστηριακά κριτήρια.

Σημαντικό: Η διάκριση δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια μόνο από την ένταση ή τη διάρκεια του πόνου. Η ασταθής στηθάγχη αποτελεί μορφή οξέος στεφανιαίου συνδρόμου, ακόμη και όταν δεν διαπιστώνεται αύξηση της τροπονίνης που να υποδηλώνει οξεία μυοκαρδιακή βλάβη.

Μπορεί να υπάρχει στηθάγχη χωρίς σοβαρή στένωση στεφανιαίας αρτηρίας;

Ναι. Η στηθάγχη δεν προκαλείται αποκλειστικά από σημαντικές αθηρωματικές στενώσεις των μεγάλων στεφανιαίων αρτηριών.

Μπορεί επίσης να σχετίζεται με:

• Σπασμό στεφανιαίας αρτηρίας (αγγειοσυσπαστική στηθάγχη): Παροδική έντονη σύσπαση μιας στεφανιαίας αρτηρίας, που περιορίζει τη ροή του αίματος.
• Δυσλειτουργία της στεφανιαίας μικροκυκλοφορίας (μικροαγγειακή στηθάγχη): Διαταραχή της λειτουργίας των μικρών αγγείων της καρδιάς, ακόμη και χωρίς σημαντική απόφραξη των μεγάλων στεφανιαίων αρτηριών.

Η αναγνώριση του μηχανισμού της ισχαιμίας είναι σημαντική, επειδή επηρεάζει την επιλογή των διαγνωστικών εξετάσεων και της θεραπείας.

Αιτίες της Στηθάγχης

Η στηθάγχη εμφανίζεται όταν η προσφορά οξυγόνου στον καρδιακό μυ δεν επαρκεί για τις ανάγκες του.

Η αθηροσκλήρωση των στεφανιαίων αρτηριών αποτελεί συχνή αιτία, αλλά, όπως εξηγήσαμε, στηθάγχη μπορεί να προκληθεί και από στεφανιαίο σπασμό ή δυσλειτουργία της μικροκυκλοφορίας.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο στηθάγχης;

Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για αθηροσκληρωτική στεφανιαία νόσο περιλαμβάνουν:

• Κάπνισμα: Προκαλεί αγγειακή βλάβη και αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
• Υψηλή LDL χοληστερόλη: Συμβάλλει στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στα στεφανιαία αγγεία.
• Αρτηριακή υπέρταση: Η παρατεταμένη υψηλή αρτηριακή πίεση επιβαρύνει τα αγγεία και την καρδιά.
• Σακχαρώδης διαβήτης: Αυξάνει τον κίνδυνο αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου.
• Παχυσαρκία και σωματική αδράνεια: Συνδέονται με δυσμενείς μεταβολικούς και καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου.
• Ηλικία και οικογενειακό ιστορικό: Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία και σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό πρώιμης στεφανιαίας νόσου.

Τι μπορεί να πυροδοτήσει ένα επεισόδιο στηθάγχης;

Σε άτομα με περιορισμένη στεφανιαία αιμάτωση, ορισμένες καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τα συμπτώματα:

• Έντονη σωματική προσπάθεια.
• Συναισθηματική φόρτιση ή στρες.
• Έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες.
• Μεγάλα γεύματα, σε ορισμένους ασθενείς.
• Καταστάσεις όπως σοβαρή αναιμία ή έντονη ταχυκαρδία, που επηρεάζουν την ισορροπία μεταξύ προσφοράς και κατανάλωσης οξυγόνου.

Είναι κάθε πόνος στο στήθος στηθάγχη;

Όχι. Ο θωρακικός πόνος μπορεί να οφείλεται σε μυοσκελετικές παθήσεις, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή άλλες καταστάσεις.

Ωστόσο, μπορεί επίσης να αποτελεί εκδήλωση σοβαρών επειγόντων παθήσεων, όπως έμφραγμα, πνευμονική εμβολή ή οξύ αορτικό σύνδρομο.

Σημαντικό: Δεν είναι ασφαλές να προσδιοριστεί η αιτία του πόνου μόνο από την περιγραφή του. Νέος ή επίμονος πόνος στο στήθος ύποπτος για οξύ καρδιακό επεισόδιο απαιτεί επείγουσα αξιολόγηση. Καλέστε το 166 ή το 112.

Συμπτώματα της στηθάγχης

Η στηθάγχη δεν εκδηλώνεται πάντοτε ως έντονος πόνος στο στήθος. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ένα αίσθημα πίεσης, βάρους ή σφιξίματος, το οποίο μπορεί να εμφανίζεται κατά τη σωματική προσπάθεια και να υποχωρεί με την ανάπαυση.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;

• Πίεση ή σφίξιμο στο στήθος: Συνήθως εντοπίζεται πίσω από το στέρνο και μπορεί να περιγράφεται ως βάρος, κάψιμο ή δυσφορία.
• Πόνος που αντανακλά: Η ενόχληση μπορεί να επεκτείνεται στα χέρια, στους ώμους, στον λαιμό, στη γνάθο, στην πλάτη ή στο άνω μέρος της κοιλιάς.
• Δύσπνοια: Μπορεί να συνοδεύει τη θωρακική δυσφορία ή να αποτελεί την κύρια εκδήλωση της μυοκαρδιακής ισχαιμίας.
• Ασυνήθιστη κόπωση: Ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν μειωμένη αντοχή σε δραστηριότητες που προηγουμένως εκτελούσαν χωρίς δυσκολία.
• Ναυτία ή εφίδρωση: Μπορεί να συνυπάρχουν, ιδιαίτερα σε πιο έντονα ισχαιμικά επεισόδια.

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα;

Στη σταθερή στηθάγχη, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως σε προβλέψιμες συνθήκες, όπως:

• Γρήγορο περπάτημα ή ανέβασμα σκάλας.
• Έντονη σωματική προσπάθεια.
• Συναισθηματική φόρτιση.
• Έκθεση στο κρύο.

Η ενόχληση διαρκεί συχνά λίγα λεπτά και υποχωρεί με την ανάπαυση. Ωστόσο, δεν ακολουθούν όλα τα επεισόδια στηθάγχης αυτό το χαρακτηριστικό μοτίβο.

Μπορεί να υπάρχει στηθάγχη χωρίς πόνο στο στήθος;

Ναι. Ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν κυρίως δύσπνοια ή δυσφορία σε άλλες περιοχές του σώματος.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε ηλικιωμένους και σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη. Επίσης, τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες μπορεί να εμφανίσουν λιγότερο χαρακτηριστικά συμπτώματα.

Σημαντικό: Η ένταση του πόνου δεν καθορίζει με αξιοπιστία τη σοβαρότητα της στεφανιαίας νόσου.

Εάν η ενόχληση εμφανιστεί για πρώτη φορά, επιδεινώνεται ή παρουσιάζεται στην ηρεμία, χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση για πιθανό οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Σε περίπτωση ύποπτων οξέων συμπτωμάτων, καλέστε το 166 ή το 112.

Τύποι στηθάγχης

Η στηθάγχη μπορεί να εμφανίζεται με διαφορετικά χαρακτηριστικά, ανάλογα με την κλινική πορεία και τον μηχανισμό της μυοκαρδιακής ισχαιμίας.

Οι κυριότερες μορφές είναι οι ακόλουθες:

1. Σταθερή στηθάγχη

Η σταθερή στηθάγχη χαρακτηρίζεται από σχετικά προβλέψιμα επεισόδια θωρακικής δυσφορίας, συνήθως κατά τη σωματική προσπάθεια ή τη συναισθηματική φόρτιση.

Τα συμπτώματα υποχωρούν συνήθως μέσα σε λίγα λεπτά με την ανάπαυση ή με την κατάλληλη αντιστηθαγχική αγωγή.

Συχνά σχετίζεται με χρόνια στεφανιαία νόσο και χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση για την εκτίμηση του κινδύνου και την επιλογή της θεραπείας.

2. Ασταθής στηθάγχη

Η ασταθής στηθάγχη αποτελεί μορφή οξέος στεφανιαίου συνδρόμου και απαιτεί επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.

Μπορεί να εκδηλωθεί με:

• Νέα, έντονη στηθαγχική ενόχληση.
• Πόνο στο στήθος κατά την ηρεμία ή με ελάχιστη προσπάθεια.
• Επεισόδια που γίνονται συχνότερα, διαρκούν περισσότερο ή εμφανίζονται με μικρότερη καταπόνηση.

Σε αντίθεση με το έμφραγμα, στην ασταθή στηθάγχη δεν διαπιστώνεται οξεία μυοκαρδιακή νέκρωση. Η διάκριση απαιτεί κλινική αξιολόγηση, ηλεκτροκαρδιογράφημα και κατάλληλες μετρήσεις καρδιακής τροπονίνης.

Προσοχή: Η υποχώρηση του πόνου με ανάπαυση ή νιτρογλυκερίνη δεν αποκλείει οξύ στεφανιαίο σύνδρομο.

3. Αγγειοσυσπαστική στηθάγχη (Prinzmetal)

Η αγγειοσυσπαστική στηθάγχη προκαλείται από παροδικό σπασμό μιας στεφανιαίας αρτηρίας, που περιορίζει προσωρινά τη ροή του αίματος.

Τα επεισόδια μπορεί να εμφανίζονται στην ηρεμία, συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας ή τις πρώτες πρωινές ώρες.

Η διάγνωση βασίζεται στα κλινικά χαρακτηριστικά και σε ειδικά ευρήματα ή εξετάσεις, ανάλογα με την περίπτωση.

4. Μικροαγγειακή στηθάγχη

Η μικροαγγειακή στηθάγχη σχετίζεται με δυσλειτουργία των μικρών στεφανιαίων αγγείων που τροφοδοτούν τον καρδιακό μυ.

Μπορεί να προκαλεί συμπτώματα ισχαιμίας ακόμη και όταν δεν υπάρχουν σημαντικές στενώσεις στις μεγάλες στεφανιαίες αρτηρίες.

Οι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν στηθάγχη κατά την προσπάθεια ή στην ηρεμία. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις απαιτούνται εξειδικευμένες εξετάσεις για την αξιολόγηση της στεφανιαίας μικροκυκλοφορίας.

Γιατί έχει σημασία να γνωρίζουμε τον τύπο της στηθάγχης;

Η σωστή διάκριση είναι σημαντική, επειδή οι μορφές στηθάγχης δεν αντιμετωπίζονται όλες με τον ίδιο τρόπο.

Η αγγειοσυσπαστική και η μικροαγγειακή στηθάγχη μπορούν επίσης να συνυπάρχουν.

Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τον μηχανισμό της ισχαιμίας, τα συμπτώματα και τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο του ασθενούς.

Σημαντικό: Εάν εμφανίσετε νέο ή επιδεινούμενο πόνο στο στήθος ύποπτο για οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Πώς γίνεται η διάγνωση της στηθάγχης;

Η διάγνωση της στηθάγχης ξεκινά με την αξιολόγηση των συμπτωμάτων, του ιατρικού ιστορικού και των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου.

Ο καρδιολόγος εκτιμά την πιθανότητα ύπαρξης αποφρακτικής στεφανιαίας νόσου, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, το φύλο, τα χαρακτηριστικά των συμπτωμάτων και τους παράγοντες κινδύνου.

Ανάλογα με την κλινική πιθανότητα και τα ευρήματα, επιλέγονται οι κατάλληλες εξετάσεις.

Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

1. Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)

Το ηλεκτροκαρδιογράφημα αποτελεί βασική εξέταση της αρχικής καρδιολογικής αξιολόγησης.

Μπορεί να αναδείξει ισχαιμικές μεταβολές ή άλλες διαταραχές. Ωστόσο, ένα φυσιολογικό ΗΚΓ ηρεμίας δεν αποκλείει τη στεφανιαία νόσο.

2. Υπερηχοκαρδιογράφημα (Triplex καρδιάς)

Επιτρέπει την εκτίμηση της συσταλτικής λειτουργίας της καρδιάς, των βαλβίδων και πιθανών διαταραχών της κινητικότητας των τοιχωμάτων.

Δεν αποτελεί όμως από μόνο του εξέταση αποκλεισμού στεφανιαίας νόσου.

3. Αξονική στεφανιογραφία (CCTA)

Η αξονική στεφανιογραφία απεικονίζει μη επεμβατικά τις στεφανιαίες αρτηρίες και μπορεί να αναδείξει αθηρωματικές πλάκες και στενώσεις.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τον αποκλεισμό αποφρακτικής στεφανιαίας νόσου σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.

4. Δυναμική υπερηχοκαρδιογραφία (Stress Echo)

Το Stress Echo αξιολογεί τη λειτουργία της καρδιάς κατά τη σωματική ή φαρμακολογική καταπόνηση.

Χρησιμοποιείται για την ανίχνευση μυοκαρδιακής ισχαιμίας και μπορεί να βοηθήσει στη λήψη αποφάσεων για περαιτέρω έλεγχο ή θεραπεία.

5. Άλλες λειτουργικές εξετάσεις ισχαιμίας

Το σπινθηρογράφημα αιμάτωσης του μυοκαρδίου (SPECT ή PET) και η μαγνητική τομογραφία καρδιάς υπό φαρμακολογική καταπόνηση (Stress CMR) αποτελούν επιπλέον επιλογές.

Η απλή δοκιμασία κόπωσης με ηλεκτροκαρδιογράφημα μπορεί να δώσει πληροφορίες για τη λειτουργική ικανότητα και τα συμπτώματα κατά την άσκηση, αλλά έχει μικρότερη διαγνωστική ακρίβεια για αποφρακτική στεφανιαία νόσο σε σύγκριση με τις σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις.

6. Επεμβατική στεφανιογραφία

Η επεμβατική στεφανιογραφία επιτρέπει την άμεση απεικόνιση των στεφανιαίων αρτηριών.

Ενδείκνυται σε επιλεγμένους ασθενείς, όπως όταν υπάρχει πολύ υψηλή πιθανότητα σοβαρής στεφανιαίας νόσου, συμπτώματα που επιμένουν παρά την κατάλληλη θεραπεία ή ευρήματα υψηλού κινδύνου.

Όταν υπάρχουν στενώσεις ενδιάμεσης βαρύτητας, μπορεί να χρειαστεί λειτουργική εκτίμηση με FFR ή iFR πριν αποφασιστεί επαναιμάτωση.

Ποια εξέταση είναι καλύτερη για τη στηθάγχη;

Δεν υπάρχει μία εξέταση που να είναι κατάλληλη για όλους.

Η αξονική στεφανιογραφία προσφέρει κυρίως ανατομικές πληροφορίες για τις στεφανιαίες αρτηρίες, ενώ το Stress Echo και οι άλλες λειτουργικές εξετάσεις αξιολογούν εάν υπάρχει μυοκαρδιακή ισχαιμία.

Σε ασθενείς με πολύ χαμηλή κλινική πιθανότητα αποφρακτικής στεφανιαίας νόσου, μπορεί να μη χρειάζεται περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος.

Σημαντικό: Όταν υπάρχει υποψία οξέος στεφανιαίου συνδρόμου, απαιτείται άμεση επείγουσα αξιολόγηση, με ΗΚΓ και κατάλληλες μετρήσεις καρδιακής τροπονίνης. Η διερεύνηση αυτή διαφέρει από τον προγραμματισμένο έλεγχο της σταθερής στηθάγχης.

Στηθάγχη: πότε πρέπει να ζητήσετε ιατρική βοήθεια;

Η στηθάγχη δεν αποτελεί πάντοτε επείγουσα κατάσταση. Ωστόσο, ένας νέος, ασυνήθιστος ή επιδεινούμενος πόνος στο στήθος μπορεί να υποδηλώνει οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, όπως ασταθή στηθάγχη ή έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Η έγκαιρη αναγνώριση των επικίνδυνων συμπτωμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Πότε πρέπει να καλέσετε αμέσως το 166 ή το 112;

Αναζητήστε επείγουσα βοήθεια εάν εμφανίσετε:

• Νέο ή έντονο πόνο, πίεση ή σφίξιμο στο στήθος, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται στην ηρεμία.
• Πόνο που επιμένει ή υποχωρεί και επανεμφανίζεται, ακόμη και αν δεν είναι ιδιαίτερα έντονος.
• Στηθάγχη που επιδεινώνεται, εμφανίζεται συχνότερα ή προκαλείται με πολύ μικρότερη προσπάθεια από ό,τι συνήθως.
• Θωρακική δυσφορία με δύσπνοια, κρύο ιδρώτα, ναυτία ή έντονη αδυναμία.
• Λιποθυμία ή σοβαρή δύσπνοια, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει υποψία καρδιακού επεισοδίου.

Μην περιμένετε 15 λεπτά για να καλέσετε βοήθεια. Εάν τα συμπτώματα δημιουργούν υποψία εμφράγματος ή άλλου οξέος στεφανιαίου συνδρόμου, η αξιολόγηση πρέπει να είναι άμεση.

Τι να κάνετε μέχρι να φτάσει η βοήθεια;

1. Σταματήστε τη δραστηριότητα και παραμείνετε σε ανάπαυση.
2. Καλέστε το 166 ή το 112 και ακολουθήστε τις οδηγίες που θα σας δοθούν.
3. Μην οδηγήσετε μόνοι σας στο νοσοκομείο.
4. Εάν έχετε ήδη συνταγογραφημένη υπογλώσσια νιτρογλυκερίνη, ακολουθήστε τις εξατομικευμένες οδηγίες του γιατρού σας, χωρίς να καθυστερήσετε την κλήση για επείγουσα βοήθεια.

Η υποχώρηση του πόνου μετά από νιτρογλυκερίνη δεν αποκλείει οξύ στεφανιαίο σύνδρομο.

Πότε αρκεί ένας προγραμματισμένος καρδιολογικός έλεγχος;

Σε ασθενείς με ήδη διαγνωσμένη σταθερή στηθάγχη, τα προβλέψιμα συμπτώματα που εμφανίζονται σε συγκεκριμένο επίπεδο προσπάθειας και υποχωρούν με τον συνηθισμένο τρόπο μπορούν να παρακολουθούνται σύμφωνα με το εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο.

Ωστόσο, κάθε αλλαγή στο συνηθισμένο μοτίβο των συμπτωμάτων χρειάζεται επανεκτίμηση, ενώ νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα ύποπτα για οξύ στεφανιαίο σύνδρομο απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα ήπια ή λιγότερο χαρακτηριστικά προειδοποιητικά σημάδια, διαβάστε το άρθρο Ελαφρύ έμφραγμα: συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε.

Θεραπεία της στηθάγχης: φάρμακα, stent και bypass

Η θεραπεία της στηθάγχης έχει δύο βασικούς στόχους: την ανακούφιση από τα συμπτώματα και, όταν υπάρχει στεφανιαία νόσος, τη μείωση του κινδύνου εμφράγματος και άλλων καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται από τον τύπο της στηθάγχης, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τα αποτελέσματα του καρδιολογικού ελέγχου.

Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη στηθάγχη;

Φάρμακα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων

• Νιτρογλυκερίνη: Τα νιτρώδη ταχείας δράσης χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση στηθαγχικών επεισοδίων ή πριν από προβλέψιμη καταπόνηση, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος γιατρού.
• Β-αναστολείς: Μειώνουν την καρδιακή συχνότητα και τις ανάγκες του μυοκαρδίου σε οξυγόνο. Χρησιμοποιούνται συχνά στη χρόνια σταθερή στηθάγχη.
• Ανταγωνιστές διαύλων ασβεστίου: Μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα και αποτελούν βασική θεραπευτική επιλογή στην αγγειοσυσπαστική στηθάγχη.
• Άλλα αντιστηθαγχικά φάρμακα: Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να χρησιμοποιηθούν μακράς δράσης νιτρώδη, ρανολαζίνη ή άλλες θεραπείες, ανάλογα με την κλινική κατάσταση.

Φάρμακα για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου

Όταν υπάρχει αθηροσκληρωτική στεφανιαία νόσος, η θεραπεία μπορεί επίσης να περιλαμβάνει:

• Στατίνες και άλλες υπολιπιδαιμικές θεραπείες, για τη μείωση της LDL χοληστερόλης και του καρδιαγγειακού κινδύνου.
• Αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, όπως ασπιρίνη ή κλοπιδογρέλη, όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη.
• Αναστολείς ΜΕΑ ή ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτασίνης, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν συγκεκριμένες παθήσεις, όπως υπέρταση ή καρδιακή ανεπάρκεια.

Τα αντιπηκτικά δεν χορηγούνται συστηματικά σε όλους τους ασθενείς με σταθερή στηθάγχη. Χρησιμοποιούνται όταν υπάρχουν ειδικές ενδείξεις, όπως ορισμένες αρρυθμίες ή άλλες θρομβοεμβολικές καταστάσεις.

Πότε χρειάζεται αγγειοπλαστική με stent;

Η αγγειοπλαστική (PCI) είναι μια επεμβατική μέθοδος με την οποία αντιμετωπίζεται μια σημαντική στένωση στεφανιαίας αρτηρίας, συνήθως με εμφύτευση stent.

Μπορεί να προταθεί όταν:

• Τα συμπτώματα παραμένουν σημαντικά παρά την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.
• Υπάρχει λειτουργικά σημαντική στεφανιαία στένωση.
• Τα ανατομικά και κλινικά ευρήματα υποστηρίζουν ότι η επαναιμάτωση θα προσφέρει όφελος.

Η αγγειοπλαστική μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη στηθάγχη, αλλά δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής με σταθερή στεφανιαία νόσο θα ζήσει περισσότερο επειδή τοποθετήθηκε stent.

Πότε χρειάζεται bypass;

Η αορτοστεφανιαία παράκαμψη (CABG ή bypass) είναι χειρουργική επέμβαση που δημιουργεί νέες οδούς ροής του αίματος προς το μυοκάρδιο, παρακάμπτοντας τις στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών.

Μπορεί να προσφέρει ιδιαίτερο όφελος σε επιλεγμένους ασθενείς με:

• Σημαντική νόσο του στελέχους της αριστερής στεφανιαίας αρτηρίας.
• Πολυαγγειακή στεφανιαία νόσο, ιδιαίτερα όταν είναι ανατομικά σύνθετη.
• Σακχαρώδη διαβήτη και κατάλληλα χαρακτηριστικά πολυαγγειακής νόσου.
• Ισχαιμική δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Η επιλογή μεταξύ stent και bypass βασίζεται στη στεφανιαία ανατομία, τη λειτουργία της καρδιάς, τις συνοδές παθήσεις και τις προτιμήσεις του ασθενούς, μετά από ενημερωμένη συζήτηση με την ιατρική ομάδα.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο Προσδόκιμο ζωής μετά από μπάι πας.

Χρειάζονται όλοι οι ασθενείς με στηθάγχη επέμβαση;

Όχι. Πολλοί ασθενείς με χρόνια σταθερή στηθάγχη αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με φαρμακευτική αγωγή και έλεγχο των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου.

Επιπλέον, η αγγειοσυσπαστική και η μικροαγγειακή στηθάγχη χρειάζονται θεραπεία προσαρμοσμένη στον υποκείμενο μηχανισμό και δεν αντιμετωπίζονται αυτομάτως με stent.

Σημαντικό: Η παραπάνω προσέγγιση αφορά κυρίως τη χρόνια στηθάγχη. Η ασταθής στηθάγχη και η υποψία οξέος στεφανιαίου συνδρόμου απαιτούν επείγουσα νοσοκομειακή αξιολόγηση και διαφορετικό θεραπευτικό σχεδιασμό.

Μην ξεκινάτε, διακόπτετε ή τροποποιείτε καρδιολογικά φάρμακα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Πρόληψη της στηθάγχης

Η πρόληψη της στηθάγχης βασίζεται κυρίως στη μείωση των παραγόντων κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Σε ασθενείς με ήδη διαγνωσμένη στηθάγχη, στόχος είναι επίσης η επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου και η πρόληψη καρδιαγγειακών επιπλοκών.

Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατεύσετε την καρδιά σας;

• Διακόψτε το κάπνισμα: Η διακοπή του καπνίσματος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα μείωσης του καρδιαγγειακού κινδύνου.
• Ακολουθήστε τη μεσογειακή διατροφή: Προτιμήστε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο και δημητριακά ολικής άλεσης. Περιορίστε τα κορεσμένα λιπαρά. Δείτε περισσότερα στον οδηγό διατροφή για χοληστερίνη.
• Διατηρήστε σωματική δραστηριότητα: Η τακτική άσκηση προστατεύει την καρδιά. Εάν έχετε στηθάγχη, η ένταση της δραστηριότητας πρέπει να προσαρμόζεται στην κλινική σας κατάσταση και στις οδηγίες του καρδιολόγου.
• Ελέγχετε την πίεση, τη χοληστερόλη και το σάκχαρο: Η σωστή ρύθμισή τους μειώνει τον κίνδυνο εξέλιξης της αθηροσκληρωτικής νόσου.
• Διατηρήστε υγιές σωματικό βάρος: Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας συμβάλλει στον έλεγχο των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου.
• Φροντίστε τον ύπνο και την ψυχική υγεία: Η αντιμετώπιση του χρόνιου στρες, των διαταραχών ύπνου και της κατάθλιψης αποτελεί μέρος της συνολικής καρδιαγγειακής φροντίδας.

Τι αλλάζει εάν έχετε ήδη στηθάγχη;

Εκτός από τις καθημερινές συνήθειες, ιδιαίτερη σημασία έχουν η συστηματική καρδιολογική παρακολούθηση και η σωστή λήψη της συνταγογραφημένης αγωγής.

Σε κατάλληλους ασθενείς, η οργανωμένη καρδιακή αποκατάσταση μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της ποιότητας ζωής.

Δεν είναι απαραίτητο να αποφεύγουν όλοι οι ασθενείς την καφεΐνη. Ο περιορισμός της μπορεί να εξεταστεί όταν διαπιστώνεται ότι προκαλεί συμπτώματα.

Σημαντικό: Τα μέτρα πρόληψης μειώνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, αλλά δεν εξαλείφουν την πιθανότητα εμφράγματος. Νέα ή επιδεινούμενη στηθάγχη απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Στηθάγχη: τι πρέπει να θυμάστε;

Η στηθάγχη αποτελεί προειδοποιητικό σύμπτωμα ότι ο καρδιακός μυς δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο σε σχέση με τις ανάγκες του. Δεν σημαίνει απαραίτητα έμφραγμα, αλλά χρειάζεται κατάλληλη αξιολόγηση για να εντοπιστεί η αιτία.

Η σύγχρονη καρδιολογική αντιμετώπιση επιτρέπει στους περισσότερους ασθενείς με χρόνια σταθερή στηθάγχη να ελέγχουν τα συμπτώματά τους και να βελτιώνουν την ποιότητα ζωής τους. Η θεραπεία εξατομικεύεται και μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, έλεγχο των παραγόντων κινδύνου και, όταν υπάρχουν κατάλληλες ενδείξεις, επαναιμάτωση.

Το σημαντικότερο: Μην αγνοείτε μια αλλαγή στο συνηθισμένο μοτίβο της στηθάγχης. Νέος, επιδεινούμενος ή επίμονος πόνος στο στήθος μπορεί να υποδηλώνει οξύ στεφανιαίο σύνδρομο και απαιτεί επείγουσα αξιολόγηση. Εάν υποψιάζεστε καρδιακό επεισόδιο, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Αναφορές

https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/angina-chest-pain/angina-pectoris-stable-angina

https://www.nhs.uk/conditions/angina/

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/angina/symptoms-causes/syc-20369373

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21489-angina