Τι είναι η βραδυκαρδία;
Η βραδυκαρδία είναι η κατάσταση κατά την οποία η καρδιακή συχνότητα είναι χαμηλότερη από 60 παλμούς το λεπτό σε έναν ενήλικα σε ηρεμία.
Ωστόσο, δεν αποτελεί πάντοτε παθολογικό εύρημα. Χαμηλότερη καρδιακή συχνότητα παρατηρείται συχνά κατά τον ύπνο και σε άτομα με καλή φυσική κατάσταση.
Αυτό που έχει πραγματική σημασία είναι εάν η καρδιά διατηρεί επαρκή κυκλοφορία αίματος και αν η χαμηλή συχνότητα συνοδεύεται από συμπτώματα.
Για παράδειγμα, οι 55 παλμοί το λεπτό μπορεί να είναι φυσιολογικοί για έναν άνθρωπο και να χρειάζονται διερεύνηση σε κάποιον άλλον.
Διαβάστε τον ειδικό οδηγό «Παλμοί καρδιάς 55 το λεπτό: Είναι φυσιολογικοί;» για περισσότερες πρακτικές πληροφορίες.
Πώς δημιουργείται η βραδυκαρδία;
Ο φυσιολογικός καρδιακός ρυθμός ξεκινά από τον φλεβόκομβο, ο οποίος λειτουργεί ως φυσικός βηματοδότης της καρδιάς.
Η βραδυκαρδία μπορεί να εμφανιστεί όταν ο φλεβόκομβος παράγει ηλεκτρικά ερεθίσματα με χαμηλή συχνότητα ή όταν υπάρχουν διαταραχές στη μετάδοσή τους.
Είναι σημαντικό να διακρίνουμε τη φλεβοκομβική βραδυκαρδία από τις διαταραχές της κολποκοιλιακής αγωγής, επειδή η αιτία, η πρόγνωση και η αντιμετώπιση μπορεί να διαφέρουν σημαντικά.
Πώς δημιουργούνται οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί;
Ποιες είναι οι αιτίες της βραδυκαρδίας;
Οι χαμηλοί παλμοί μπορεί να σχετίζονται με φυσιολογικές καταστάσεις, φαρμακευτική αγωγή ή διαταραχές του ηλεκτρικού συστήματος της καρδιάς.
Συχνές αιτίες είναι:
- Αυξημένος παρασυμπαθητικός τόνος, ιδιαίτερα κατά τον ύπνο ή σε καλά προπονημένα άτομα.
- Φάρμακα που μειώνουν την καρδιακή συχνότητα, όπως β-αναστολείς, βεραπαμίλη, διλτιαζέμη και ορισμένα αντιαρρυθμικά.
- Δυσλειτουργία του φλεβοκόμβου, η οποία παρατηρείται συχνότερα με την αύξηση της ηλικίας.
- Κολποκοιλιακός αποκλεισμός, όταν διαταράσσεται η μετάδοση των ηλεκτρικών ερεθισμάτων από τους κόλπους προς τις κοιλίες.
- Υποθυρεοειδισμός ή ορισμένες ηλεκτρολυτικές διαταραχές.
- Άπνοια ύπνου, η οποία μπορεί να σχετίζεται με νυχτερινές βραδυαρρυθμίες.
Ποια είναι τα συμπτώματα της βραδυκαρδίας;
Η βραδυκαρδία μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα.
Όταν όμως η χαμηλή καρδιακή συχνότητα επηρεάζει την επαρκή αιμάτωση του οργανισμού, μπορεί να εμφανιστούν:
- Ζάλη ή αίσθημα αστάθειας.
- Ασυνήθιστη κόπωση.
- Μειωμένη αντοχή στην προσπάθεια.
- Δύσπνοια.
- Τάση λιποθυμίας ή συγκοπτικό επεισόδιο.
Τα συμπτώματα αυτά δεν οφείλονται πάντοτε σε βραδυκαρδία. Χρειάζεται αξιολόγηση για να προσδιοριστεί η αιτία τους.
Πότε είναι επικίνδυνη η βραδυκαρδία;
Η επικινδυνότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό των παλμών.
Μια ασυμπτωματική φλεβοκομβική βραδυκαρδία μπορεί να είναι καλοήθης, ενώ ορισμένοι τύποι κολποκοιλιακού αποκλεισμού απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Εάν οι χαμηλοί παλμοί συνοδεύονται από λιποθυμία, πόνο στο στήθος, έντονη δύσπνοια ή σοβαρή ζάλη με τάση λιποθυμίας, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια (166 ή 112).
Πώς γίνεται η διάγνωση της βραδυκαρδίας;
Η αρχική αξιολόγηση περιλαμβάνει το ιστορικό, τη φαρμακευτική αγωγή, την κλινική εξέταση και το ηλεκτροκαρδιογράφημα.
Το ΗΚΓ βοηθά στον προσδιορισμό του τύπου της βραδυκαρδίας και στην αναγνώριση πιθανών διαταραχών αγωγής.
Όταν τα επεισόδια εμφανίζονται κατά διαστήματα, μπορεί να χρειαστεί Holter ρυθμού ή καταγραφή μεγαλύτερης διάρκειας, ώστε να συσχετιστούν τα συμπτώματα με τον καρδιακό ρυθμό.
Ανάλογα με τα ευρήματα, ο καρδιολόγος μπορεί να συστήσει πρόσθετες εξετάσεις.
Πότε χρειάζεται βηματοδότης;
Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς με βραδυκαρδία βηματοδότη.
Σε ασθενείς με δυσλειτουργία του φλεβοκόμβου, η απόφαση εξαρτάται κυρίως από το αν τα συμπτώματα συνδέονται με τη βραδυαρρυθμία.
Αντίθετα, σε ορισμένους σοβαρούς τύπους κολποκοιλιακού αποκλεισμού, όπως ο Mobitz II ή ο πλήρης κολποκοιλιακός αποκλεισμός χωρίς αναστρέψιμη αιτία, μπορεί να απαιτείται βηματοδότης ακόμη και εάν δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Η τελική απόφαση βασίζεται στα ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα, στην κλινική εικόνα και στην αξιολόγηση πιθανών αναστρέψιμων αιτιών.
Συμπέρασμα
Η βραδυκαρδία δεν σημαίνει απαραίτητα καρδιοπάθεια. Η σωστή αξιολόγηση απαιτεί να γνωρίζουμε όχι μόνο πόσους παλμούς έχει η καρδιά, αλλά και ποιος είναι ο ηλεκτρικός ρυθμός και αν υπάρχουν συμπτώματα.
Ιατρική βιβλιογραφία
European Society of Cardiology — 2021 ESC Guidelines on cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy.
https://academic.oup.com/eurheartj/article/42/35/3427/6358547
2109210423
