Πώς σταματάνε οι έκτακτες συστολές;
Οι έκτακτες συστολές μπορεί να μειωθούν με καλύτερο ύπνο, περιορισμό των προσωπικών εκλυτικών παραγόντων και αντιμετώπιση του άγχους. Δεν υπάρχει όμως μία μέθοδος ή ένα χάπι που τις σταματά σε όλους. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον τύπο τους, τη συχνότητα, τα συμπτώματα και την κατάσταση της καρδιάς.
Οι έκτακτες συστολές είναι παλμοί που εμφανίζονται νωρίτερα από τον αναμενόμενο φυσιολογικό παλμό. Μπορεί να ξεκινούν από τους κόλπους της καρδιάς, οπότε ονομάζονται κολπικές έκτακτες συστολές (PACs), ή από τις κοιλίες, οπότε ονομάζονται κοιλιακές έκτακτες συστολές (PVCs).
Μπορεί να τις αισθάνεστε σαν φτερούγισμα, έναν δυνατό χτύπο ή σαν να «χάνεται» ένας παλμός. Η αίσθηση από μόνη της δεν αρκεί για να προσδιοριστεί η αρρυθμία· χρειάζεται καταγραφή του καρδιακού ρυθμού.
Οι περιστασιακές έκτακτες συστολές συχνά δεν χρειάζονται θεραπεία όταν ο έλεγχος δεν δείχνει καρδιακή νόσο. Αν όμως επανέρχονται, αυξάνονται ή επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια;
Αν το αίσθημα παλμών συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, τάση λιποθυμίας ή λιποθυμία, καλέστε 166 (ΕΚΑΒ) ή 112. Μην οδηγήσετε και μην καθυστερήσετε αναζητώντας έναν τρόπο να σταματήσετε μόνοι σας τους παλμούς.
Αν αυτά τα συμπτώματα εμφανίστηκαν αλλά έχουν ήδη υποχωρήσει, ζητήστε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.
Τι βοηθά στη μείωση των έκτακτων συστολών;
1. Καταγράψτε πότε εμφανίζονται
Κρατήστε ένα σύντομο ημερολόγιο με την ώρα, τη διάρκεια και τις συνθήκες εμφάνισης των συμπτωμάτων. Σημειώστε αν προηγούνται καφές, αλκοόλ, έντονο άγχος, λίγος ύπνος ή άσκηση. Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον καρδιολόγο να συσχετίσει τα συμπτώματα με την καταγραφή του ρυθμού.
2. Έκτακτες συστολές από άγχος
Το άγχος μπορεί να πυροδοτεί έκτακτες συστολές ή να κάνει το αίσθημα παλμών πιο ενοχλητικό. Βοηθούν ο σταθερός ύπνος, τα διαλείμματα και οι ήρεμες αναπνοές χωρίς κράτημα της αναπνοής.
Ωστόσο, δεν αποδίδουμε αυτόματα κάθε αρρυθμία στο άγχος. Νέα, συχνά ή επιδεινούμενα συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση. Αν το άγχος επηρεάζει έντονα την καθημερινότητά σας, ζητήστε κατάλληλη υποστήριξη.
3. Καφές, αλκοόλ και νικοτίνη
Περιορίστε την υπερβολική καφεΐνη και τα ενεργειακά ποτά. Αν παρατηρείτε ότι ο καφές επιδεινώνει τα συμπτώματα, συζητήστε τη μείωση ή την αποφυγή του. Περιορίστε το αλκοόλ και αποφύγετε το κάπνισμα και τη νικοτίνη.
Ενημερώστε τον γιατρό για όλα τα φάρμακα και συμπληρώματα που λαμβάνετε, ιδιαίτερα διεγερτικά ή αποσυμφορητικά. Μην διακόπτετε συνταγογραφημένη αγωγή μόνοι σας.
4. Άσκηση με εξατομικευμένες οδηγίες
Η σωματική δραστηριότητα ωφελεί την καρδιαγγειακή υγεία, αλλά δεν αποτελεί μέθοδο που σταματά όλες τις έκτακτες συστολές. Το κατάλληλο είδος και η ένταση της άσκησης εξαρτώνται από τον έλεγχο και το ιστορικό σας.
Αν οι παλμοί εμφανίζονται ή επιδεινώνονται στην προσπάθεια, χρειάζεται αξιολόγηση πριν αυξήσετε την ένταση. Αν συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή τάση λιποθυμίας, σταματήστε και αναζητήστε άμεση βοήθεια.
5. Χρειάζονται μαγνήσιο ή κάλιο;
Διαταραχές των ηλεκτρολυτών μπορεί να συμβάλλουν στις έκτακτες συστολές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με έκτακτες συστολές έχει έλλειψη ή χρειάζεται συμπλήρωμα.
Ο γιατρός αποφασίζει αν χρειάζονται εξετάσεις και διόρθωση κάποιας διαταραχής. Μην παίρνετε κάλιο χωρίς οδηγία: η υπερβολική ποσότητα μπορεί να είναι επικίνδυνη, ιδιαίτερα με νεφρική νόσο ή ορισμένα φάρμακα.
Θεραπεία για τις έκτακτες συστολές
Η θεραπεία επιλέγεται μετά την καταγραφή του καρδιακού ρυθμού και την αξιολόγηση της καρδιάς. Στόχος είναι να μειωθούν τα ενοχλητικά συμπτώματα και, όταν χρειάζεται, να προστατευτεί η καρδιακή λειτουργία.
Πότε αρκεί η παρακολούθηση;
Όταν οι έκτακτες συστολές είναι περιστασιακές, δεν προκαλούν σημαντικά συμπτώματα και ο έλεγχος δεν δείχνει καρδιακή νόσο, μπορεί να αρκούν η ενημέρωση, η αντιμετώπιση των εκλυτικών παραγόντων και η παρακολούθηση.
Η ανάγκη θεραπείας δεν κρίνεται μόνο από το πόσο έντονα αισθάνεστε τους παλμούς. Σημασία έχουν επίσης η συχνότητά τους στην καταγραφή και η λειτουργία της καρδιάς.
Πότε χρειάζονται φάρμακα;
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο καρδιολόγος μπορεί να προτείνει β-αναστολέα, όπως η βισοπρολόλη, ή άλλο κατάλληλο φάρμακο. Η επιλογή εξαρτάται από τον τύπο της αρρυθμίας, την πίεση, τους παλμούς και τυχόν υποκείμενη καρδιοπάθεια.
Δεν υπάρχει μία δόση κατάλληλη για όλους. Μην ξεκινάτε φάρμακο, μην παίρνετε επιπλέον δόση για να σταματήσετε έναν έκτακτο παλμό και μην διακόπτετε απότομα β-αναστολέα χωρίς ιατρική οδηγία.
Πότε εξετάζεται το ablation;
Η κατάλυση με καθετήρα, γνωστή ως ablation, στοχεύει την περιοχή από την οποία ξεκινούν οι έκτακτες συστολές.
Μπορεί να προταθεί για ορισμένες συμπτωματικές κοιλιακές έκτακτες συστολές, όταν τα φάρμακα δεν βοηθούν ή δεν είναι ανεκτά, καθώς και όταν οι συχνές έκτακτες συστολές επηρεάζουν την καρδιακή λειτουργία. Σε συγκεκριμένους τύπους μπορεί να αποτελεί αρχική επιλογή θεραπείας.
Η απόφαση λαμβάνεται με ειδικό στις αρρυθμίες, αφού συζητηθούν τα αναμενόμενα οφέλη, οι κίνδυνοι και οι εναλλακτικές.
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται για τις έκτακτες συστολές;
Ο καρδιολόγος αξιολογεί τα συμπτώματα, το ιστορικό, τα φάρμακα και τυχόν οικογενειακό ιστορικό σοβαρών αρρυθμιών ή αιφνίδιου θανάτου. Ο έλεγχος προσαρμόζεται στα ευρήματα· δεν χρειάζονται όλες οι εξετάσεις σε όλους.
Διαγνωστικές εξετάσεις
Εκτός από την αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού, ο γιατρός σας μπορεί να διατάξει διαγνωστικές εξετάσεις για την περαιτέρω αξιολόγηση της ηλεκτρικής δραστηριότητας της καρδιάς σας και τον αποκλεισμό τυχόν υποκείμενων παθήσεων. Αυτές οι εξετάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:
Ηλεκτροκαρδιογράφημα
Το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς και βοηθά να αναγνωριστεί ο τύπος των έκτακτων συστολών.
Ένα φυσιολογικό ΗΚΓ λίγων δευτερολέπτων δεν αποκλείει μια αρρυθμία που εμφανίζεται διαλείπουσα.
Holter ρυθμού
Το Holter καταγράφει τον καρδιακό ρυθμό κατά τις καθημερινές δραστηριότητες και τον ύπνο. Δείχνει πόσες έκτακτες συστολές εμφανίζονται, τι ποσοστό των συνολικών παλμών αποτελούν και αν συμπίπτουν με τα συμπτώματά σας.
Ανάλογα με τη συχνότητα των επεισοδίων, μπορεί να χρειάζεται καταγραφή για 24–48 ώρες ή περισσότερο.
Triplex καρδιάς
Το Triplex καρδιάς αξιολογεί τη δομή, τις βαλβίδες και τη λειτουργία της καρδιάς. Βοηθά να διαπιστωθεί αν υπάρχει υποκείμενη καρδιοπάθεια ή επηρεασμένη καρδιακή λειτουργία.
Αιματολογικές και πρόσθετες εξετάσεις
Ανάλογα με το ιστορικό, μπορεί να ζητηθούν εξετάσεις για ηλεκτρολύτες, θυρεοειδή ή αναιμία.
Αν τα συμπτώματα σχετίζονται με την προσπάθεια, μπορεί να χρειάζεται δοκιμασία κόπωσης. Μαγνητική καρδιάς ή άλλος εξειδικευμένος έλεγχος επιλέγονται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις.
Ο αριθμός των έκτακτων συστολών αξιολογείται μαζί με τον τύπο τους, τα συμπτώματα και την καρδιακή λειτουργία. Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να καθορίζει μόνος του αν είναι επικίνδυνες.
Συχνές ερωτήσεις για τις έκτακτες συστολές
Γιατί αισθάνομαι έκτακτες συστολές σε ηρεμία ή όταν ξαπλώνω;
Στην ηρεμία ή όταν ξαπλώνετε μπορεί να αντιλαμβάνεστε περισσότερο τους παλμούς, επειδή υπάρχουν λιγότερα ερεθίσματα που αποσπούν την προσοχή σας. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι έκτακτες συστολές αυξάνονται εκείνη την ώρα.
Η εμφάνισή τους σε ηρεμία δεν καθορίζει από μόνη της αν είναι αθώες. Η καταγραφή με Holter βοηθά να διαπιστωθεί τι συμβαίνει στον καρδιακό ρυθμό.
Στομάχι και έκτακτες συστολές: υπάρχει σχέση;
Αν αισθάνεστε παλμούς μετά το φαγητό, μαζί με φούσκωμα ή καούρα, σημειώστε πότε εμφανίζονται και τι έχετε καταναλώσει.
Η χρονική συσχέτιση δεν αποδεικνύει ότι το στομάχι προκαλεί την αρρυθμία. Χρειάζεται να επιβεβαιωθεί αν πρόκειται για έκτακτες συστολές και να αξιολογηθούν τόσο τα καρδιακά όσο και τα πεπτικά συμπτώματα.
Λεξοτανίλ και έκτακτες συστολές: βοηθά;
Το Λεξοτανίλ (Lexotanil) περιέχει βρωμαζεπάμη, μια βενζοδιαζεπίνη που χρησιμοποιείται για το άγχος. Δεν είναι αντιαρρυθμικό φάρμακο και δεν αποτελεί ειδική θεραπεία των έκτακτων συστολών.
Αν υπάρχει σημαντικό άγχος, ο γιατρός επιλέγει την κατάλληλη αντιμετώπιση. Μην παίρνετε Λεξοτανίλ μόνοι σας για να σταματήσετε τους παλμούς. Μπορεί να προκαλέσει υπνηλία και εξάρτηση και δεν πρέπει να συνδυάζεται με αλκοόλ. Αν το λαμβάνετε τακτικά, μην το διακόπτετε απότομα χωρίς οδηγία.
Concor και έκτακτες συστολές: πότε χρησιμοποιείται;
Το Concor περιέχει βισοπρολόλη, έναν β-αναστολέα. Ο καρδιολόγος μπορεί να το επιλέξει σε ορισμένες περιπτώσεις για τη μείωση των συμπτωμάτων ή των έκτακτων συστολών.
Δεν είναι κατάλληλο για όλους και δεν εγγυάται ότι θα εξαφανιστούν πλήρως. Η δόση εξαρτάται από τους παλμούς, την πίεση και το ιστορικό σας. Μην παίρνετε επιπλέον δόση και μην αλλάζετε την αγωγή χωρίς οδηγία.
Έχω έκτακτες συστολές κάθε μέρα. Χρειάζομαι έλεγχο;
Οι καθημερινές ή αυξανόμενες ενοχλήσεις χρειάζονται αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν είναι καινούργιες ή υπάρχει γνωστή καρδιοπάθεια.
Το Holter δείχνει τη συχνότητα και τον τύπο τους. Το ότι αισθάνεστε πολλούς παλμούς δεν αποκαλύπτει από μόνο του πόσες έκτακτες συστολές καταγράφονται.
Είναι επικίνδυνες οι έκτακτες συστολές;
Οι περιστασιακές έκτακτες συστολές σε μια καρδιά χωρίς υποκείμενη νόσο συχνά έχουν καλή πρόγνωση. Ωστόσο, οι πολύ συχνές κοιλιακές έκτακτες συστολές μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να επηρεάσουν την καρδιακή λειτουργία.
Ο κίνδυνος αξιολογείται από το ιστορικό και τις εξετάσεις. Πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή λιποθυμία μαζί με τους παλμούς απαιτούν άμεση βοήθεια.
Καρδιολογική αξιολόγηση για έκτακτες συστολές στην Αθήνα
Αν οι έκτακτες συστολές επανέρχονται, αυξάνονται ή επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, η καταγραφή του ρυθμού βοηθά να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.
Στο ιατρείο της Dr. Ilham Kaffa, στην περιοχή Εξάρχεια – Πλατεία Κάνιγγος, πραγματοποιούνται καρδιολογική εξέταση, ΗΚΓ, Holter ρυθμού και Triplex καρδιάς, ανάλογα με τις ανάγκες του ελέγχου.
Για προγραμματισμένη αξιολόγηση, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού. Σε επείγοντα συμπτώματα, καλέστε 166 (ΕΚΑΒ) ή 112.
Πηγές
- American Heart Association: κολπικές και κοιλιακές έκτακτες συστολές
- Mayo Clinic: διάγνωση και θεραπεία κοιλιακών έκτακτων συστολών
- ESC CardioPractice: αξιολόγηση και αντιμετώπιση κοιλιακών έκτακτων συστολών
- NHS: πληροφορίες για τη βισοπρολόλη
- HPRA: φύλλο οδηγιών βρωμαζεπάμης
- NIH: κάλιο και προφυλάξεις με συμπληρώματα
