Ανθεκτική Υπέρταση: Αιτίες, Διάγνωση και Θεραπεία

Τι είναι η ανθεκτική αρτηριακή υπέρταση;

Η ανθεκτική υπέρταση είναι η κατάσταση κατά την οποία η αρτηριακή πίεση παραμένει αυξημένη παρά τη λήψη κατάλληλης συνδυασμένης αντιυπερτασικής αγωγής.

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες του 2024, η διάγνωση μπορεί να τεθεί όταν η πίεση στο ιατρείο παραμένει τουλάχιστον 140 mmHg συστολική ή 90 mmHg διαστολική, παρά τη λήψη τριών κατάλληλων αντιυπερτασικών φαρμάκων στις μέγιστες ανεκτές δόσεις και την εφαρμογή αλλαγών στον τρόπο ζωής.

Ο συνδυασμός περιλαμβάνει συνήθως:

  • Έναν αναστολέα του συστήματος ρενίνης–αγγειοτενσίνης (ACEi ή ARB).
  • Έναν ανταγωνιστή διαύλων ασβεστίου.
  • Ένα θειαζιδικό ή θειαζιδικού τύπου διουρητικό.

Σε σημαντικά μειωμένη νεφρική λειτουργία μπορεί να απαιτείται διαφορετική διουρητική στρατηγική.

Η ανεπαρκής ρύθμιση πρέπει να επιβεβαιώνεται με μετρήσεις εκτός ιατρείου, όπως καταγραφές στο σπίτι ή Holter πίεσης 24ώρου, αφού προηγουμένως αποκλειστούν οι κυριότερες αιτίες ψευδοανθεκτικής υπέρτασης.

Το όριο των 140/90 mmHg χρησιμοποιείται εδώ για τον ορισμό της ανθεκτικής υπέρτασης και δεν αποτελεί απαραίτητα τον εξατομικευμένο θεραπευτικό στόχο κάθε ασθενούς.

Για τις βασικές τιμές και τη γενική αντιμετώπιση διαβάστε τον οδηγό αρτηριακή υπέρταση: συμπτώματα και θεραπεία.

Πόσο συχνή είναι η ανθεκτική υπέρταση;

Η συχνότητα εξαρτάται από τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται και από τον πληθυσμό που εξετάζεται.

Η φαινομενικά ανθεκτική υπέρταση είναι συχνότερη από την πραγματική, επειδή ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν αυξημένες μετρήσεις λόγω λανθασμένης τεχνικής, του φαινομένου της λευκής μπλούζας ή δυσκολιών στην τακτική λήψη της θεραπείας.

Όταν εφαρμόζονται αυστηρά διαγνωστικά κριτήρια, η πραγματική ανθεκτική υπέρταση αφορά μικρότερο ποσοστό των ασθενών με υπέρταση.

Έχει ιδιαίτερη κλινική σημασία επειδή συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, εμφράγματος, καρδιακής ανεπάρκειας και νεφρικής βλάβης.

Γιατί η αρτηριακή πίεση δεν ρυθμίζεται παρά τα φάρμακα;

Η ανεπαρκής ρύθμιση της πίεσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο οργανισμός έχει αναπτύξει αντίσταση στα φάρμακα.

Πρώτα πρέπει να διερευνηθεί εάν πρόκειται για πραγματική ανθεκτική υπέρταση ή για φαινομενική αντίσταση, που μπορεί να οφείλεται σε άλλους παράγοντες.

Καρδιολογος αθηνα - ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

Τι είναι η ψευδοανθεκτική υπέρταση;

Ψευδοανθεκτική υπέρταση ονομάζεται η κατάσταση στην οποία η πίεση φαίνεται ότι δεν ελέγχεται, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί πραγματική αντίσταση στην κατάλληλη θεραπεία.

Συχνές αιτίες είναι:

  • Το φαινόμενο της λευκής μπλούζας: υψηλότερες μετρήσεις στο ιατρείο σε σχέση με την καθημερινότητα.
  • Η λανθασμένη μέτρηση: ακατάλληλη περιχειρίδα, ανεπαρκής ανάπαυση ή λανθασμένη τεχνική.
  • Η ακανόνιστη λήψη της αγωγής: παραλείψεις δόσεων, ανεπιθύμητες ενέργειες ή δυσκολίες στην τήρηση του θεραπευτικού σχήματος.
  • Η μη κατάλληλα προσαρμοσμένη θεραπεία: ανεπαρκείς δόσεις, ακατάλληλοι συνδυασμοί ή μη επαρκής διουρητική αγωγή.

Η αναγνώριση αυτών των παραγόντων είναι απαραίτητη πριν προστεθούν περισσότερα φάρμακα.

Ποιες καταστάσεις συμβάλλουν στην πραγματική ανθεκτική υπέρταση;

Σημαντικοί παράγοντες είναι:

  • Η αυξημένη πρόσληψη αλατιού.
  • Το υπερβολικό σωματικό βάρος και η παχυσαρκία.
  • Η περιορισμένη σωματική δραστηριότητα.
  • Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
  • Η χρόνια νεφρική νόσος και η κατακράτηση νατρίου και υγρών.
  • Η αποφρακτική υπνική άπνοια.
  • Η λήψη ορισμένων φαρμάκων ή ουσιών που αυξάνουν την πίεση.

Ποιες παθήσεις πρέπει να αποκλειστούν;

Σε ασθενείς με πραγματικά ανθεκτική υπέρταση είναι ιδιαίτερα σημαντική η διερεύνηση πιθανής δευτεροπαθούς αιτίας.

Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει αξιολόγηση για:

  • Πρωτοπαθή αλδοστερονισμό, δηλαδή υπερβολική παραγωγή αλδοστερόνης.
  • Νεφρική νόσο ή στένωση νεφρικής αρτηρίας.
  • Αποφρακτική υπνική άπνοια.
  • Ορισμένες ενδοκρινικές διαταραχές, ανάλογα με τα κλινικά ευρήματα.

Ο πρωτοπαθής αλδοστερονισμός έχει ιδιαίτερη σημασία στην ανθεκτική υπέρταση και πρέπει να λαμβάνεται συστηματικά υπόψη στη διαγνωστική διερεύνηση.

Μπορούν άλλα φάρμακα να αυξήσουν την πίεση;

Ναι. Ορισμένα φάρμακα μπορεί να δυσκολεύουν τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.

Παραδείγματα είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, ορισμένα αποσυμφορητικά, τα κορτικοστεροειδή και συγκεκριμένα ανοσοκατασταλτικά ή άλλα σκευάσματα.

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει και φάρμακα χωρίς συνταγή, φυτικά προϊόντα και συμπληρώματα.

Μη διακόπτετε συνταγογραφημένα φάρμακα χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό.

Πώς αντιμετωπίζεται η ανθεκτική υπέρταση;

Η αντιμετώπιση της ανθεκτικής υπέρτασης χρειάζεται συστηματική αξιολόγηση και εξατομικευμένη θεραπευτική στρατηγική.

Επιβεβαίωση της διάγνωσης

Το πρώτο βήμα είναι η επιβεβαίωση ότι η πίεση παραμένει πραγματικά αυξημένη.

Η διαδικασία περιλαμβάνει σωστές επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, αξιολόγηση της φαρμακευτικής αγωγής και αποκλεισμό του φαινομένου της λευκής μπλούζας.

Το Holter αρτηριακής πίεσης 24ώρου είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, καθώς καταγράφει την πίεση κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας και βοηθά στην εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.

Αλλαγές στον τρόπο ζωής

Ακόμη και όταν απαιτούνται πολλαπλά φάρμακα, οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες παραμένουν σημαντικό μέρος της θεραπείας.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν η μείωση του αλατιού, η διαχείριση του σωματικού βάρους, η κατάλληλη σωματική δραστηριότητα, ο περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και η αντιμετώπιση της υπνικής άπνοιας όταν υπάρχει.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση

Ο καρδιολόγος επανεκτιμά τον συνδυασμό, τη δοσολογία και την ανοχή των αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Όταν η κατάλληλη τριπλή θεραπεία δεν επιτυγχάνει επαρκή έλεγχο, μπορεί να εξεταστεί η προσθήκη σπιρονολακτόνης, εφόσον το επιτρέπουν η νεφρική λειτουργία και τα επίπεδα καλίου.

Η σπιρονολακτόνη απαιτεί κατάλληλη παρακολούθηση, επειδή μπορεί να προκαλέσει υπερκαλιαιμία ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Όταν δεν είναι κατάλληλη, υπάρχουν εναλλακτικές φαρμακευτικές επιλογές, ανάλογα με το ιστορικό και τα ευρήματα.

Η επιλογή της θεραπείας δεν γίνεται μόνο με βάση μία τιμή στο πιεσόμετρο.

Τι είναι η απονεύρωση των νεφρικών αρτηριών;

Η απονεύρωση των νεφρικών αρτηριών (renal denervation) είναι μια επεμβατική μέθοδος που στοχεύει στη μείωση της συμπαθητικής νευρικής δραστηριότητας γύρω από τις νεφρικές αρτηρίες.

Μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένους ασθενείς με επιβεβαιωμένη ανθεκτική υπέρταση, ύστερα από αξιολόγηση σε εξειδικευμένο κέντρο και συζήτηση για τα πιθανά οφέλη, τους περιορισμούς και τους κινδύνους.

Δεν αντικαθιστά αυτόματα τη φαρμακευτική θεραπεία και δεν αποτελεί λύση για όλους τους ασθενείς.

Τι μπορώ να κάνω αν η πίεσή μου παραμένει υψηλή;

Εάν λαμβάνετε ήδη αρκετά φάρμακα και η πίεσή σας παραμένει αυξημένη:

  1. Καταγράψτε τις μετρήσεις σας με αξιόπιστο πιεσόμετρο και σωστή τεχνική.
  2. Μην αυξάνετε μόνοι σας τις δόσεις των φαρμάκων.
  3. Ενημερώστε τον γιατρό για την πλήρη αγωγή σας και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.
  4. Συζητήστε εάν χρειάζεται Holter πίεσης 24ώρου και διερεύνηση δευτεροπαθούς υπέρτασης.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το δωρεάν ημερολόγιο αρτηριακής πίεσης για να οργανώσετε τις μετρήσεις σας πριν από την καρδιολογική αξιολόγηση.

Εάν εμφανιστεί πολύ υψηλή πίεση μαζί με έντονο πόνο στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια, νευρολογικά συμπτώματα ή διαταραχή της συνείδησης, καλέστε άμεσα το 166 ή το 112.

Συμπέρασμα

Η ανθεκτική υπέρταση δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή.

Η σωστή διάγνωση ξεκινά με την επιβεβαίωση των μετρήσεων, τον έλεγχο της αγωγής και τη διερεύνηση πιθανών υποκείμενων αιτιών.

Η εξατομικευμένη αντιμετώπιση, η παρακολούθηση και η συνεργασία με εξειδικευμένο κέντρο όπου χρειάζεται μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στον περιορισμό του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Ιατρικές πηγές

Table of Contents

Δρ. Ιλχάμ Κάφφα – Ειδικός Καρδιολόγος στην Αθήνα

Σχετικά με την Dr. Ilham Kaffa

Δρ. Ιλχάμ Κάφφα (Dr. Ilham Kaffa), MD
Ειδικός Καρδιολόγος στο κέντρο της Αθήνας, στην περιοχή Εξάρχεια – Πλατεία Κάνιγγος. Απέκτησε τον τίτλο ειδικότητας Καρδιολογίας στην Ελλάδα το 2019.

Διαθέτει κλινική εμπειρία από νοσοκομεία της Ελλάδας και του εξωτερικού και δραστηριοποιείται στην πρόληψη, τη διάγνωση και την παρακολούθηση καρδιαγγειακών παθήσεων.

Δείτε το πλήρες βιογραφικό, την εκπαίδευση και την κλινική εμπειρία της ιατρού →

Στο ιατρείο πραγματοποιούνται καρδιολογική εξέταση, ΗΚΓ, Triplex καρδιάς με Doppler, Holter ρυθμού, Holter πίεσης 24ώρου και προεγχειρητικός καρδιολογικός έλεγχος. Παρέχονται επίσης, όπου ενδείκνυται, ιατρικές βεβαιώσεις για γυμναστήριο και κολύμβηση.

Η επικοινωνία με τους ασθενείς μπορεί να πραγματοποιηθεί στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, αραβικά και ρωσικά.

Ιατρείο:
Τζωρτζ 20–22, Β΄ όροφος, Αθήνα 10682
Εξάρχεια – Πλατεία Κάνιγγος, Κέντρο Αθήνας

Τηλέφωνο: 210 921 0423
Κινητό: 698 007 7904

Καρδιολόγος Εξάρχεια – Κέντρο Αθήνας Κλείστε Ραντεβού

Send this to a friend