καρδιολογικός έλεγχος

Στένωση Μιτροειδούς Βαλβίδας: Συμπτώματα, Κίνδυνοι και Παρακολούθηση

Η στένωση μιτροειδούς βαλβίδας είναι μία βαλβιδοπάθεια της καρδιάς, κατά την οποία η μιτροειδής βαλβίδα δεν ανοίγει όσο πρέπει. Αυτό δυσκολεύει τη φυσιολογική ροή του αίματος από τον αριστερό κόλπο προς την αριστερή κοιλία. Πολλοί ασθενείς μαθαίνουν ότι έχουν στένωση μιτροειδούς μετά από ένα Triplex καρδιάς, είτε επειδή είχαν συμπτώματα είτε επειδή έκαναν προληπτικό καρδιολογικό έλεγχο.

Η διάγνωση μπορεί να προκαλέσει άγχος, ειδικά όταν ο ασθενής διαβάζει λέξεις όπως «στένωση», «βαλβιδοπάθεια», «πνευμονική πίεση» ή «κολπική μαρμαρυγή» στο αποτέλεσμα της εξέτασης. Όμως η σημασία της στένωσης δεν είναι ίδια σε όλους. Μία ήπια στένωση μιτροειδούς μπορεί να χρειάζεται μόνο παρακολούθηση, ενώ μία σοβαρή στένωση μιτροειδούς μπορεί να απαιτεί πιο συστηματικό έλεγχο και ειδική θεραπευτική αντιμετώπιση.

Το σημαντικό είναι να αξιολογηθεί σωστά η βαρύτητα της στένωσης, τα συμπτώματα, ο καρδιακός ρυθμός και η επίδραση της βαλβίδας στην καρδιά και στους πνεύμονες.

Τι είναι η στένωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Η μιτροειδής βαλβίδα βρίσκεται ανάμεσα στον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία. Φυσιολογικά, ανοίγει ώστε το αίμα να περνά από τον κόλπο στην κοιλία και στη συνέχεια να προωθείται στο σώμα. Όταν υπάρχει στένωση μιτροειδούς βαλβίδας, το άνοιγμα της βαλβίδας είναι μικρότερο από το φυσιολογικό.

Αυτό σημαίνει ότι το αίμα δυσκολεύεται να περάσει προς την αριστερή κοιλία. Έτσι μπορεί να αυξηθεί η πίεση στον αριστερό κόλπο και, σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, στους πνεύμονες. Η στένωση της μιτροειδούς μειώνει τη ροή αίματος μέσα από τη βαλβίδα και μπορεί να προκαλέσει κόπωση και δύσπνοια, ενώ η αυξημένη πίεση στον αριστερό κόλπο μπορεί να οδηγήσει σε συμφόρηση στους πνεύμονες.

Η στένωση μιτροειδούς μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή. Η κατηγοριοποίηση γίνεται κυρίως με υπέρηχο καρδιάς / Triplex καρδιάς, όπου ο καρδιολόγος εκτιμά το άνοιγμα της βαλβίδας, τις πιέσεις, τη ροή αίματος και την επίδραση στην καρδιακή

Ποιες είναι οι αιτίες της στένωσης μιτροειδούς;

Η κλασική αιτία της στένωσης μιτροειδούς είναι ο ρευματικός πυρετός, ο οποίος μπορεί να βλάψει τη βαλβίδα χρόνια μετά από μία λοίμωξη. Σε πολλές χώρες είναι πλέον λιγότερο συχνός, αλλά παραμένει σημαντική αιτία παγκοσμίως. Ο ρευματικός πυρετός είναι η συχνότερη αιτία ρευματικής στένωσης μιτροειδούς και ότι η διάγνωση συχνά γίνεται χρόνια ή δεκαετίες μετά την αρχική λοίμωξη.

Άλλες αιτίες ή καταστάσεις που μπορεί να σχετίζονται με στένωση της μιτροειδούς είναι:

• Ασβέστωση της μιτροειδούς βαλβίδας ή του μιτροειδικού δακτυλίου,
• Μεγαλύτερη ηλικία,
• Προηγούμενη βαλβιδική νόσος,
• Σπανιότερα συγγενείς ή άλλες παθήσεις.

Η αιτία έχει σημασία, γιατί η ρευματική και η εκφυλιστική στένωση δεν αντιμετωπίζονται πάντα με τον ίδιο τρόπο.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη στένωση και την ανεπάρκεια μιτροειδούς;

Πολλοί ασθενείς μπερδεύουν τη στένωση μιτροειδούς με την ανεπάρκεια μιτροειδούς. Είναι δύο διαφορετικά προβλήματα της ίδιας βαλβίδας.

Στη στένωση μιτροειδούς, η βαλβίδα δεν ανοίγει καλά. Το αίμα δυσκολεύεται να περάσει προς τα εμπρός.

Στην ανεπάρκεια μιτροειδούς, η βαλβίδα δεν κλείνει καλά. Έτσι ένα μέρος του αίματος γυρίζει προς τα πίσω, από την αριστερή κοιλία στον αριστερό κόλπο.

Μερικές φορές μπορεί να συνυπάρχουν και τα δύο, δηλαδή μία βαλβίδα να έχει και στένωση και ανεπάρκεια. Γι’ αυτό η απλή αναφορά «πρόβλημα στη μιτροειδή» δεν αρκεί. Χρειάζεται ακριβής εκτίμηση με Triplex καρδιάς.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η στένωση μιτροειδούς;

Η στένωση μιτροειδούς βαλβίδας μπορεί να εξελίσσεται αργά και σε αρχικά στάδια να μην προκαλεί έντονα συμπτώματα. Όταν όμως η στένωση γίνει πιο σημαντική, ο ασθενής μπορεί να νιώθει ότι η αντοχή του μειώνεται.

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:

• Δύσπνοια στην προσπάθεια,
• Εύκολη κόπωση,
• Αίσθημα παλμών,
• Ταχυκαρδία,
• Μειωμένη αντοχή στην άσκηση,
• Βήχας,
• Βάρος ή δυσφορία στο στήθος,
• Ζάλη,
• Πρήξιμο στα πόδια σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις.

Τα συχνότερα συμπτώματα της στένωσης μιτροειδούς περιλαμβάνουν δύσπνοια, κόπωση, βήχα και αίσθημα παλμών, ενώ η δύσπνοια εμφανίζεται συχνά στην άσκηση αλλά μπορεί να παρουσιαστεί και όταν ο ασθενής ξαπλώνει.

Ένα πολύ σημαντικό σημείο είναι ότι τα συμπτώματα δεν δείχνουν πάντα με ακρίβεια τη σοβαρότητα της βαλβιδοπάθειας. Γενικά για τις βαλβιδοπάθειες ότι συμπτώματα όπως πόνος στο στήθος, παλμοί, δύσπνοια, κόπωση ή λιποθυμική τάση μπορεί να σχετίζονται με προβλήματα βαλβίδων, αλλά δεν καθορίζουν πάντα μόνα τους τη βαρύτητα του προβλήματος.

Στένωση μιτροειδούς και δύσπνοια

Η δύσπνοια είναι από τα πιο σημαντικά συμπτώματα στη στένωση μιτροειδούς. Συχνά εμφανίζεται αρχικά στην προσπάθεια: στο γρήγορο περπάτημα, στις σκάλες, στο κουβάλημα βάρους ή σε δραστηριότητες που παλαιότερα δεν κούραζαν τον ασθενή.

Σε πιο προχωρημένη στένωση, η δύσπνοια μπορεί να εμφανίζεται και σε μικρότερη προσπάθεια ή όταν ο ασθενής ξαπλώνει. Αυτό συμβαίνει επειδή η πίεση πίσω από τη στενωμένη βαλβίδα μπορεί να μεταφέρεται προς τους πνεύμονες.

Δεν σημαίνει ότι κάθε δύσπνοια οφείλεται στη μιτροειδή. Η δύσπνοια μπορεί να οφείλεται και σε αναιμία, πνευμονολογικά προβλήματα, παχυσαρκία, έλλειψη φυσικής κατάστασης, θυρεοειδοπάθεια ή άγχος. Όμως όταν υπάρχει γνωστή στένωση μιτροειδούς βαλβίδας, η δύσπνοια πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά.

Στένωση μιτροειδούς και κολπική μαρμαρυγή

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία αρρυθμία που μπορεί να εμφανιστεί σε ασθενείς με στένωση μιτροειδούς, ιδιαίτερα όταν έχει μεγαλώσει ο αριστερός κόλπος. Ο ασθενής μπορεί να νιώθει ακανόνιστους παλμούς, ταχυκαρδία, αδυναμία, δύσπνοια ή μειωμένη αντοχή.

Η σχέση αυτή είναι σημαντική γιατί η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να αλλάξει τη θεραπευτική προσέγγιση. Σε ορισμένους ασθενείς χρειάζεται έλεγχος του ρυθμού ή της καρδιακής συχνότητας, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις τίθεται και θέμα αντιπηκτικής αγωγής. Η απόφαση για φάρμακα δεν πρέπει να γίνεται γενικά ή χωρίς ιατρική εκτίμηση, γιατί εξαρτάται από το είδος της στένωσης, το ιστορικό, την ηλικία, τον κίνδυνο θρόμβωσης και άλλους παράγοντες.

Ο καρδιολόγος μπορεί να προτείνει ΗΚΓ και Holter ρυθμού, ώστε να καταγραφεί ο καρδιακός ρυθμός στην καθημερινότητα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της στένωσης μιτροειδούς βαλβίδας γίνεται κυρίως με Triplex καρδιάς. Όμως ο καρδιολογικός έλεγχος δεν περιορίζεται μόνο σε μία εξέταση.

Ο καρδιολόγος μπορεί να αξιολογήσει:

• το ιστορικό και τα συμπτώματα,
• την ακρόαση της καρδιάς,
• το ηλεκτροκαρδιογράφημα,
• το Triplex καρδιάς, την πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία, το μέγεθος του αριστερού κόλπου,
• την ύπαρξη αρρυθμιών,
• την ανάγκη για Holter ρυθμού,
• την ανάγκη για δοκιμασία κόπωσης ή πιο εξειδικευμένη απεικόνιση.

Στο Triplex καρδιάς ελέγχονται στοιχεία όπως η βαρύτητα της στένωσης, οι πιέσεις διαμέσου της βαλβίδας, το μέγεθος των καρδιακών κοιλοτήτων και η συνύπαρξη ανεπάρκειας μιτροειδούς ή άλλης βαλβιδοπάθειας.

Η θεραπεία

Η θεραπεία της στένωσης μιτροειδούς βαλβίδας εξαρτάται από τη βαρύτητα, τα συμπτώματα, την αιτία, την ανατομία της βαλβίδας και την ύπαρξη επιπλοκών όπως κολπική μαρμαρυγή ή πνευμονική υπέρταση.

Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται μόνο παρακολούθηση. Σε συμπτωματικούς ασθενείς μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή για τη διαχείριση συμπτωμάτων ή αρρυθμιών. Τα φάρμακα όμως δεν «ανοίγουν» μηχανικά μία στενωμένη βαλβίδα.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί επεμβατική αντιμετώπιση, όπως διαδερμική βαλβιδοπλαστική με μπαλόνι ή χειρουργική αντιμετώπιση. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα ή επιδιόρθωση/αντικατάσταση της μιτροειδούς, ενώ κάποιοι ασθενείς χρειάζονται μόνο τακτική παρακολούθηση, ανάλογα με τη σοβαρότητα και την εξέλιξη της νόσου.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε καρδιολόγο;

Καλό είναι να γίνει καρδιολογικός έλεγχος αν:

• σας έγραψαν στο Triplex «στένωση μιτροειδούς»,
• έχετε δύσπνοια στην προσπάθεια,
• κουράζεστε πιο εύκολα από πριν,
• νιώθετε ταχυκαρδίες ή ακανόνιστους παλμούς,
• έχετε γνωστή κολπική μαρμαρυγή,
• υπάρχει πρήξιμο στα πόδια,
• έχετε βήχα ή δύσπνοια όταν ξαπλώνετε,
• θέλετε να ξεκινήσετε έντονη άσκηση,
• πρόκειται να κάνετε χειρουργείο με γενική αναισθησία,
• υπάρχει εγκυμοσύνη ή προγραμματισμός εγκυμοσύνης.

Ο στόχος δεν είναι να ανησυχήσει ο ασθενής, αλλά να γνωρίζει με ακρίβεια πόσο σημαντικό είναι το εύρημα και τι παρακολούθηση χρειάζεται.

Στένωση μιτροειδούς και άσκηση

Η άσκηση εξαρτάται από τη βαρύτητα της στένωσης και από τα συμπτώματα. Ένας ασθενής με ήπια στένωση και χωρίς συμπτώματα μπορεί συχνά να συνεχίσει φυσιολογικές δραστηριότητες, πάντα με βάση την οδηγία του καρδιολόγου. Αντίθετα, όταν υπάρχει μέτρια ή σοβαρή στένωση, δύσπνοια, κολπική μαρμαρυγή ή πνευμονική υπέρταση, η άσκηση πρέπει να εξατομικεύεται.

Η άσκηση δεν πρέπει να απαγορεύεται γενικά σε όλους, αλλά δεν πρέπει και να συστήνεται αδιάκριτα χωρίς να γνωρίζουμε τη βαρύτητα της βαλβιδοπάθειας.

Στένωση μιτροειδούς και εγκυμοσύνη

Η στένωση μιτροειδούς βαλβίδας στην εγκυμοσύνη χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί η εγκυμοσύνη αυξάνει τον όγκο αίματος και το φορτίο της καρδιάς. Μία ήπια στένωση μπορεί να παραμείνει σταθερή, αλλά μία σημαντική στένωση μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια, ταχυκαρδία ή επιδείνωση συμπτωμάτων.

Γι’ αυτό, γυναίκες με γνωστή μέτρια ή σοβαρή στένωση μιτροειδούς καλό είναι να αξιολογούνται καρδιολογικά πριν από εγκυμοσύνη ή νωρίς κατά την κύηση. Η παρακολούθηση πρέπει να είναι εξατομικευμένη και, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, να γίνεται σε συνεργασία με εξειδικευμένη ομάδα.

Συχνές ερωτήσεις για την στένωση μιτροειδούς βαλβίδας

1. Μου έγραψαν στο Triplex «ήπια στένωση μιτροειδούς». Πρέπει να κάνω κάτι άμεσα;

Συνήθως η ήπια στένωση μιτροειδούς δεν σημαίνει άμεσο κίνδυνο. Το σημαντικό είναι να αξιολογηθεί αν υπάρχουν συμπτώματα, αν συνυπάρχει ανεπάρκεια μιτροειδούς και ποια είναι η πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία. Ο καρδιολόγος θα καθορίσει αν χρειάζεται απλή παρακολούθηση ή πιο σύντομος επανέλεγχος.

2. Έχω στένωση μιτροειδούς και κουράζομαι στις σκάλες. Είναι από την καρδιά;

Μπορεί να είναι, αλλά δεν είναι η μόνη πιθανή αιτία. Η κόπωση στις σκάλες μπορεί να σχετίζεται με τη στένωση μιτροειδούς, με αναιμία, πνευμονολογικό πρόβλημα, έλλειψη φυσικής κατάστασης, παχυσαρκία ή θυρεοειδή. Το Triplex καρδιάς βοηθά να φανεί αν η βαλβίδα επηρεάζει πραγματικά την αντοχή σας.

3. Χρειάζονται αντιπηκτικά στη στένωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Όχι σε όλους. Τα αντιπηκτικά μπορεί να χρειαστούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει κολπική μαρμαρυγή ή άλλοι παράγοντες κινδύνου. Δεν πρέπει να ξεκινά ή να διακόπτεται αντιπηκτική αγωγή χωρίς καρδιολογική οδηγία.

4. Μπορώ να σηκώνω βάρη αν έχω στένωση μιτροειδούς;

Τα πολύ βαριά βάρη μπορεί να επιβαρύνουν την καρδιά, ειδικά αν η στένωση είναι μέτρια ή σοβαρή.

5. Η στένωση μιτροειδούς μπορεί να χειροτερέψει με τα χρόνια;

Ναι, σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εξελιχθεί αργά. Η εξέλιξη εξαρτάται από την αιτία, τη βαρύτητα, την ηλικία και τη συνύπαρξη ασβέστωσης ή άλλης βαλβιδοπάθειας. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνεται επανέλεγχος με Triplex καρδιάς στο διάστημα που θα προτείνει ο καρδιολόγος.

6. Κάθε πότε χρειάζεται Triplex καρδιάς στη στένωση μιτροειδούς;

Δεν υπάρχει ίδιο διάστημα για όλους. Η συχνότητα εξαρτάται από το αν η στένωση είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή, αν υπάρχουν συμπτώματα, αν υπάρχει κολπική μαρμαρυγή και αν έχουν αλλάξει οι πιέσεις στην καρδιά ή στους πνεύμονες. Αν εμφανιστούν νέα συμπτώματα, ο επανέλεγχος πρέπει να γίνει νωρίτερα.

7. Μπορώ να κάνω χειρουργείο με γενική αναισθησία αν έχω στένωση μιτροειδούς;

Συχνά μπορεί να γίνει χειρουργείο, αλλά χρειάζεται προεγχειρητική καρδιολογική εκτίμηση, ειδικά αν η στένωση είναι μέτρια ή σοβαρή ή αν υπάρχουν δύσπνοια, αρρυθμίες ή πνευμονική υπέρταση. Ο αναισθησιολόγος πρέπει να γνωρίζει την κατάσταση της βαλβίδας.

8. Χρειάζομαι αντιβίωση πριν από οδοντιατρική εργασία επειδή έχω στένωση μιτροειδούς;

Η απλή στένωση μιτροειδούς δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται αντιβίωση πριν από οδοντιατρικές πράξεις. Η προληπτική αντιβίωση αφορά συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου. Η απόφαση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα από τον γιατρό.

9. Η στένωση μιτροειδούς μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στα πόδια;

Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, όταν υπάρχει επιβάρυνση της καρδιάς ή πνευμονική υπέρταση, μπορεί να εμφανιστεί πρήξιμο στα πόδια. Όμως το οίδημα μπορεί να οφείλεται και σε φλεβική ανεπάρκεια, νεφρικά προβλήματα, φάρμακα ή άλλες αιτίες, οπότε χρειάζεται αξιολόγηση.

10. Αν δεν έχω συμπτώματα, μπορώ να αγνοήσω τη στένωση μιτροειδούς;

Όχι. Ακόμη και χωρίς συμπτώματα, η στένωση μιτροειδούς χρειάζεται παρακολούθηση, γιατί μπορεί να εξελίσσεται αργά ή να σχετίζεται με αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό. Η απουσία συμπτωμάτων είναι καλό σημάδι, αλλά δεν αντικαθιστά το Triplex καρδιάς.

Συμπέρασμα

Η στένωση μιτροειδούς βαλβίδας είναι μία βαλβιδοπάθεια που χρειάζεται σωστή εκτίμηση, γιατί η σημασία της διαφέρει πολύ από ασθενή σε ασθενή. Μία ήπια στένωση μπορεί να χρειάζεται απλή παρακολούθηση, ενώ μία σοβαρή στένωση μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια, κόπωση, κολπική μαρμαρυγή, πνευμονική υπέρταση και ανάγκη ειδικής θεραπείας.

Το πιο σημαντικό βήμα είναι η σωστή αξιολόγηση με καρδιολογική εξέταση, ΗΚΓ, Triplex καρδιάς και, όπου χρειάζεται, Holter ρυθμού. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να εκτιμηθεί αν η στένωση είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή, αν εξηγεί τα συμπτώματα και τι είδους παρακολούθηση απαιτείται.

Στο καρδιολογικό ιατρείο της Dr. Ilham Kaffa στο κέντρο της Αθήνας, μπορεί να γίνει πλήρης καρδιολογική εκτίμηση για στένωση μιτροειδούς βαλβίδας, βαλβιδοπάθειες, δύσπνοια, αίσθημα παλμών και αρρυθμίες, με ΗΚΓ, Triplex καρδιάς και Holter ρυθμού όπου χρειάζεται.

Πρόπτωση Μιτροειδούς Βαλβίδας: Είναι Επικίνδυνη; Συμπτώματα και Παρακολούθηση

Η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας είναι ένα από τα πιο συχνά ευρήματα που μπορεί να αναφερθούν σε ένα Triplex καρδιάς. Πολλοί ασθενείς τη μαθαίνουν τυχαία, μετά από καρδιολογικό έλεγχο για φύσημα, ταχυκαρδίες, αίσθημα παλμών, πόνο στο στήθος ή προληπτική εξέταση. Η πρώτη αντίδραση είναι συχνά ανησυχία: «Έχω πρόβλημα στην καρδιά; Είναι επικίνδυνο; Μπορώ να γυμνάζομαι; Μπορώ να σηκώνω βάρη; Έχει σχέση με το άγχος μου;»

Η αλήθεια είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η πρόπτωση μιτροειδούς είναι ένα ήπιο και καλοήθες εύρημα, ειδικά όταν δεν συνοδεύεται από σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας ή σοβαρές αρρυθμίες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοείται. Η σωστή εκτίμηση από καρδιολόγο είναι σημαντική, γιατί αυτό που έχει σημασία δεν είναι μόνο η ύπαρξη της πρόπτωσης, αλλά κυρίως:

• αν υπάρχει ανεπάρκεια μιτροειδούς,
• πόσο σοβαρή είναι,
• αν υπάρχουν συμπτώματα,
• αν υπάρχουν αρρυθμίες,
• και αν χρειάζεται παρακολούθηση με Triplex καρδιάς ή Holter ρυθμού.

Η μιτροειδής βαλβίδα βρίσκεται ανάμεσα στον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία της καρδιάς. Στην πρόπτωση, οι γλωχίνες της βαλβίδας δεν κλείνουν πάντα ομαλά και μπορεί να προβάλλουν προς τον αριστερό κόλπο κατά τη σύσπαση της καρδιάς. Αυτός είναι και ο βασικός ορισμός της πάθησης σύμφωνα με την American Heart Association.

Τι είναι η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας σημαίνει ότι μία ή και οι δύο γλωχίνες της μιτροειδούς βαλβίδας είναι πιο ελαστικές ή «χαλαρές» από το συνηθισμένο και προβάλλουν προς τα πίσω, δηλαδή προς τον αριστερό κόλπο. Σε κάποιους ανθρώπους αυτό δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα. Σε άλλους μπορεί να συνδυάζεται με μικρή, μέτρια ή σοβαρή παλινδρόμηση αίματος, δηλαδή ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας.

Εδώ υπάρχει ένα πολύ σημαντικό σημείο: άλλο πράγμα είναι η πρόπτωση και άλλο η ανεπάρκεια. Κάποιος μπορεί να έχει πρόπτωση μιτροειδούς χωρίς σημαντική διαρροή της βαλβίδας. Σε αυτή την περίπτωση, συνήθως η κατάσταση είναι ήπια και χρειάζεται απλή παρακολούθηση. Αν όμως η πρόπτωση προκαλεί σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς, τότε χρειάζεται πιο συστηματική καρδιολογική αξιολόγηση.

Η διάγνωση γίνεται κυρίως με υπέρηχο καρδιάς / Triplex καρδιάς, όπου ο καρδιολόγος ελέγχει τη μορφολογία της βαλβίδας, την ύπαρξη ανεπάρκειας, το μέγεθος των καρδιακών κοιλοτήτων και τη λειτουργία της καρδιάς.

Είναι επικίνδυνη η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας δεν είναι επικίνδυνη. Πολλοί άνθρωποι ζουν φυσιολογικά, χωρίς περιορισμούς και χωρίς να χρειάζονται ειδική θεραπεία. Σε πολλές περιπτώσεις τα ήπια συμπτώματα δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας, ενώ η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και της βαλβιδικής διαταραχής.

Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Η πρόπτωση μιτροειδούς χρειάζεται πιο προσεκτικό έλεγχο όταν υπάρχει:

• Μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια μιτροειδούς,
• Δύσπνοια στην προσπάθεια,
• Εύκολη κόπωση,
• Έντονο αίσθημα παλμών,
• Λιποθυμικό επεισόδιο,
• Συχνές αρρυθμίες,
• Οικογενειακό ιστορικό σοβαρής βαλβιδοπάθειας ή αιφνιδίου θανάτου,
• Διάταση αριστερού κόλπου ή αριστερής κοιλίας στο Triplex.

Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία τονίζει ότι η εκτίμηση κινδύνου στην αρρυθμική μορφή της πρόπτωσης βασίζεται στην κλινική εικόνα, στην απεικόνιση της καρδιάς και στην καταγραφή αρρυθμιών, όπως με Holter ρυθμού.

Άρα η σωστή ερώτηση δεν είναι απλώς: «Έχω πρόπτωση, είναι επικίνδυνη;»
Η σωστή ερώτηση είναι: «Η δική μου πρόπτωση συνοδεύεται από σημαντική ανεπάρκεια ή αρρυθμίες;»

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;

Πολλοί ασθενείς με πρόπτωση μιτροειδούς δεν έχουν κανένα σύμπτωμα. Η διάγνωση γίνεται τυχαία σε έλεγχο ρουτίνας. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Αίσθημα παλμών,
• Ταχυκαρδία,
• «Φτερουγίσματα» στο στήθος,
• Άτυπο πόνο στο στήθος,
• Εύκολη κόπωση,
• Δύσπνοια,
• Ζάλη,
• Αίσθημα άγχους ή πανικού,
• Σπανιότερα λιποθυμικό επεισόδιο.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν πάντα ότι η πρόπτωση είναι σοβαρή. Για παράδειγμα, ένας ασθενής μπορεί να έχει ήπια πρόπτωση και έντονο αίσθημα παλμών λόγω άγχους, καφεΐνης, έλλειψης ύπνου, θυρεοειδικής διαταραχής ή έκτακτων συστολών. Αντίθετα, κάποιος άλλος μπορεί να έχει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς και στην αρχή να μην έχει έντονα συμπτώματα.

Γι’ αυτό χρειάζεται αντικειμενική εκτίμηση με καρδιολογική εξέταση, ΗΚΓ, Triplex καρδιάς και, όταν υπάρχουν παλμοί ή ταχυκαρδίες, Holter ρυθμού.

Πρόπτωση μιτροειδούς και ανεπάρκεια μιτροειδούς: ποια είναι η διαφορά;

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό σημείο όλου του άρθρου. Πολλοί ασθενείς μπερδεύουν την πρόπτωση με την ανεπάρκεια.

Η πρόπτωση περιγράφει την κίνηση και τη μορφολογία της βαλβίδας.
Η ανεπάρκεια μιτροειδούς περιγράφει τη διαρροή αίματος προς τα πίσω, από την αριστερή κοιλία προς τον αριστερό κόλπο.

Ένας ασθενής μπορεί να έχει:

• Πρόπτωση χωρίς ανεπάρκεια,
• Πρόπτωση με ήπια ανεπάρκεια,
• Πρόπτωση με μέτρια ανεπάρκεια,
• Πρόπτωση με σοβαρή ανεπάρκεια.

Η πρόγνωση και η παρακολούθηση εξαρτώνται πολύ περισσότερο από τη βαρύτητα της ανεπάρκειας παρά από τη λέξη «πρόπτωση» από μόνη της. Στις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας για τις βαλβιδικές παθήσεις, η αξιολόγηση και η θεραπευτική στρατηγική στη μιτροειδική νόσο βασίζονται στη σοβαρότητα της ανεπάρκειας, στα συμπτώματα, στη λειτουργία της αριστερής κοιλίας και σε άλλους παράγοντες κινδύνου.

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;

Η βασική εξέταση για την πρόπτωση μιτροειδούς είναι το Triplex καρδιάς. Ωστόσο, ο πλήρης έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

1. Καρδιολογική εξέταση

Ο καρδιολόγος αξιολογεί τα συμπτώματα, το ιστορικό, την αρτηριακή πίεση, την ακρόαση της καρδιάς και τυχόν ύπαρξη φυσήματος.

2. Ηλεκτροκαρδιογράφημα

Το ΗΚΓ δείχνει τον βασικό καρδιακό ρυθμό και μπορεί να αναδείξει αρρυθμίες, διαταραχές αγωγιμότητας ή άλλα ευρήματα.

3. Triplex καρδιάς

Το Triplex καρδιάς εκτιμά:

τη μορφολογία της μιτροειδούς,
την ύπαρξη πρόπτωσης,
τη βαρύτητα της ανεπάρκειας,
το μέγεθος του αριστερού κόλπου,
τη λειτουργία της αριστερής κοιλίας,
την πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία,
άλλες βαλβίδες.

4. Holter ρυθμού

Χρειάζεται όταν υπάρχει ταχυκαρδία, ζάλη, έκτακτες συστολές ή υποψία αρρυθμίας.

5. Δοκιμασία κόπωσης

Μπορεί να χρειαστεί όταν υπάρχουν συμπτώματα στην άσκηση ή όταν πρέπει να αξιολογηθεί η λειτουργική ικανότητα.

6. Περαιτέρω απεικόνιση

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο καρδιολόγος μπορεί να ζητήσει πιο εξειδικευμένο έλεγχο, όπως διοισοφάγειο υπερηχογράφημα ή μαγνητική καρδιάς MRI.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε καρδιολόγο;

Καλό είναι να επισκεφθείτε καρδιολόγο αν:

• σας είπαν ότι έχετε πρόπτωση μιτροειδούς και δεν έχετε κάνει πρόσφατο Triplex,
• έχετε αίσθημα παλμών ή ταχυκαρδίες,
• έχετε πόνο στο στήθος,
• νιώθετε δύσπνοια ή εύκολη κόπωση,
• έχετε ζάλη ή λιποθυμικό επεισόδιο,
• σας βρήκαν φύσημα,
• θέλετε να ξεκινήσετε έντονη άσκηση ή βάρη,
• υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας ή αιφνιδίου θανάτου.

Στο καρδιολογικό ιατρείο, ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει ΗΚΓ, Triplex καρδιάς και Holter ρυθμού, ανάλογα με τα συμπτώματα και τα ευρήματα.

Κάθε πότε χρειάζεται παρακολούθηση;

Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους. Η συχνότητα παρακολούθησης εξαρτάται από τη βαρύτητα της ανεπάρκειας μιτροειδούς, τα συμπτώματα, την ηλικία, το μέγεθος των καρδιακών κοιλοτήτων και την ύπαρξη αρρυθμιών.

Σε ήπια πρόπτωση χωρίς σημαντική ανεπάρκεια, η παρακολούθηση μπορεί να είναι πιο αραιή. Σε μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια, χρειάζεται πιο συστηματικός έλεγχος. Αν υπάρχουν συμπτώματα ή αλλαγές στην κλινική εικόνα, ο επανέλεγχος πρέπει να γίνεται νωρίτερα.

Ο στόχος της παρακολούθησης είναι να εντοπιστεί έγκαιρα αν η ανεπάρκεια εξελίσσεται, αν η καρδιά αρχίζει να επιβαρύνεται ή αν εμφανίζονται αρρυθμίες.

Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και άγχος

Ένα από τα πιο συχνά searches είναι: «πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και άγχος». Δεν είναι τυχαίο. Πολλοί ασθενείς με πρόπτωση μιτροειδούς αναφέρουν ότι έχουν άγχος, κρίσεις πανικού, ταχυκαρδίες ή έντονη επίγνωση των καρδιακών παλμών.

Η σχέση όμως δεν είναι πάντα απλή. Το άγχος μπορεί να κάνει τον ασθενή να νιώθει πιο έντονα τους παλμούς του. Από την άλλη, οι παλμοί ή οι έκτακτες συστολές μπορεί να προκαλέσουν φόβο και να δημιουργήσουν έναν φαύλο κύκλο: ο ασθενής αισθάνεται την καρδιά του, φοβάται, αυξάνεται η αδρεναλίνη, επιταχύνεται ο καρδιακός ρυθμός και τα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα.

Πολλοί άνθρωποι με πρόπτωση μιτροειδούς αναφέρουν άγχος ή κρίσεις πανικού, αλλά η επιστημονική σχέση δεν είναι πάντα ξεκάθαρη. Είναι συχνό οι άνθρωποι με πρόπτωση να αισθάνονται άγχος για την κατάστασή τους, ειδικά όταν έχουν συμπτώματα όπως ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι αυτό: δεν πρέπει όλα να αποδίδονται στο άγχος, αλλά ούτε και όλα να θεωρούνται επικίνδυνη καρδιοπάθεια. Ο σωστός δρόμος είναι να αποκλειστεί πρώτα η σημαντική βαλβιδική νόσος και οι αρρυθμίες. Αν ο καρδιολογικός έλεγχος είναι καθησυχαστικός, τότε ο ασθενής μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα το άγχος του, χωρίς τον συνεχή φόβο ότι «κάτι σοβαρό συμβαίνει στην καρδιά».

Πρόπτωση μιτροειδούς και ταχυκαρδία

Η ταχυκαρδία είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν τον ασθενή στον καρδιολόγο. Η πρόπτωση μιτροειδούς μπορεί να συνυπάρχει με αίσθημα παλμών, έκτακτες συστολές ή επεισόδια ταχυκαρδίας. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει επικίνδυνη αρρυθμία.

Όταν ο ασθενής αναφέρει επεισόδια ταχυκαρδίας, ο καρδιολόγος συνήθως αξιολογεί:

• πότε εμφανίζονται,
• πόσο διαρκούν,
• αν σχετίζονται με άσκηση ή ηρεμία,
• αν συνοδεύονται από ζάλη, δύσπνοια ή λιποθυμία,
• αν υπάρχουν έκτακτες συστολές,
• αν υπάρχει ιστορικό θυρεοειδοπάθειας, αναιμίας ή ηλεκτρολυτικών διαταραχών.

Σε αρκετές περιπτώσεις χρειάζεται Holter ρυθμού 24ώρου ή μεγαλύτερης διάρκειας, ώστε να καταγραφεί ο καρδιακός ρυθμός στην καθημερινότητα. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν τα συμπτώματα δεν φαίνονται στο απλό ΗΚΓ.

Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και άσκηση

Οι περισσότεροι ασθενείς θέλουν να ξέρουν αν μπορούν να συνεχίσουν περπάτημα, γυμναστήριο, τρέξιμο, pilates, yoga ή πιο έντονη προπόνηση.

Στις περισσότερες ήπιες περιπτώσεις, όπου δεν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς και δεν υπάρχουν σοβαρές αρρυθμίες, η άσκηση επιτρέπεται και μάλιστα είναι ωφέλιμη για τη συνολική καρδιαγγειακή υγεία. Η American Heart Association συστήνει στους ενήλικες συστηματική φυσική δραστηριότητα, με έμφαση στη μέτριας έντασης αερόβια άσκηση ως μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Όμως η απάντηση πρέπει πάντα να εξατομικεύεται. Ο ασθενής με πρόπτωση μιτροειδούς χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση αν έχει:

• Σοβαρή ανεπάρκεια μιτροειδούς,
• Δύσπνοια στην άσκηση,
• Αρρυθμίες στο Holter,
• Λιποθυμικό επεισόδιο,
• Οικογενειακό ιστορικό σοβαρών αρρυθμιών,
• Διάταση καρδιακών κοιλοτήτων,
• Μειωμένη συστολική λειτουργία.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί πιο λεπτομερής έλεγχος, όπως δοκιμασία κόπωσης, Holter ή επαναληπτικό Triplex.

Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και βάρη;

Η απάντηση εξαρτάται από τη βαρύτητα της πρόπτωσης και κυρίως από την ανεπάρκεια μιτροειδούς. Σε ήπια πρόπτωση χωρίς σημαντική ανεπάρκεια, τα ελαφριά έως μέτρια βάρη συνήθως δεν αποτελούν πρόβλημα, εφόσον ο ασθενής δεν έχει συμπτώματα ή επικίνδυνες αρρυθμίες. Το πρόβλημα εμφανίζεται κυρίως όταν η προπόνηση γίνεται με πολύ μεγάλα φορτία, κράτημα της αναπνοής και έντονη αύξηση της πίεσης μέσα στον θώρακα.

Για ασθενείς με σημαντική βαλβιδοπάθεια, η έντονη σωματική δραστηριότητα μπορεί να επιδεινώσει συμπτώματα ή να αποκαλύψει περιορισμούς που δεν φαίνονται στην ηρεμία. Ανασκόπηση για άσκηση και βαλβιδικές παθήσεις σημειώνει ότι η έντονη φυσική δραστηριότητα μπορεί, σε ορισμένες βαλβιδικές νόσους, να αυξήσει καρδιακό ρυθμό, προφόρτιο ή μεταφόρτιο και να επηρεάσει τα συμπτώματα ή την εξέλιξη της νόσου.

Άρα, για τα βάρη, η σωστή απάντηση δεν είναι ούτε «απαγορεύονται» ούτε «κάντε ό,τι θέλετε». Η σωστή απάντηση είναι: πρώτα εκτίμηση της βαλβίδας και μετά εξατομικευμένη οδηγία άσκησης.

Συχνές ερωτήσεις για την πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας

1. Μου έγραψαν στο Triplex «πρόπτωση μιτροειδούς». Πρέπει να ανησυχήσω;

Όχι απαραίτητα. Η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας είναι συχνό εύρημα και σε πολλές περιπτώσεις είναι ήπια. Αυτό που έχει σημασία είναι αν συνοδεύεται από ανεπάρκεια μιτροειδούς, πόσο σοβαρή είναι και αν υπάρχουν συμπτώματα.

2. Έχω πρόπτωση μιτροειδούς με ήπια ανεπάρκεια. Είναι σοβαρό;

Η ήπια ανεπάρκεια μιτροειδούς συνήθως δεν είναι κάτι σοβαρό, αλλά χρειάζεται παρακολούθηση ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και τα ευρήματα του Triplex καρδιάς. Ο καρδιολόγος θα κρίνει κάθε πότε πρέπει να γίνεται επανέλεγχος.

3. Νιώθω φτερουγίσματα στην καρδιά. Είναι από την πρόπτωση μιτροειδούς;

Τα «φτερουγίσματα» συχνά οφείλονται σε έκτακτες συστολές. Μπορεί να εμφανίζονται σε ανθρώπους με ή χωρίς πρόπτωση μιτροειδούς. Αν είναι συχνά, αν προκαλούν φόβο ή αν συνοδεύονται από ζάλη, καλό είναι να γίνει ΗΚΓ και πιθανώς Holter ρυθμού.

4. Μπορώ να πίνω καφέ αν έχω πρόπτωση μιτροειδούς;

Οι περισσότεροι ασθενείς με ήπια πρόπτωση μπορούν να πίνουν καφέ με μέτρο. Αν όμως παρατηρείτε ότι ο καφές προκαλεί ταχυκαρδία, έντονους παλμούς ή άγχος, καλό είναι να μειωθεί η ποσότητα ή να δοκιμαστεί καφές με λιγότερη καφεΐνη. Η αντίδραση στην καφεΐνη είναι διαφορετική από άτομο σε άτομο.

5. Πότε πρέπει να σταματήσω την άσκηση και να ζητήσω καρδιολογικό έλεγχο;

Σταματήστε την άσκηση και ζητήστε καρδιολογικό έλεγχο αν εμφανιστεί πόνος στο στήθος, έντονη δύσπνοια, ζάλη, τάση για λιποθυμία, ακανόνιστοι παλμοί ή ταχυκαρδία που δεν υποχωρεί.

6. Η πρόπτωση μιτροειδούς επηρεάζει την εγκυμοσύνη;

Στις περισσότερες γυναίκες με ήπια πρόπτωση μιτροειδούς, η εγκυμοσύνη εξελίσσεται φυσιολογικά. Αν υπάρχει σημαντική ανεπάρκεια μιτροειδούς, ιστορικό αρρυθμιών ή συμπτώματα, καλό είναι να γίνεται καρδιολογική εκτίμηση πριν ή κατά την εγκυμοσύνη.

7. Χρειάζομαι αντιβίωση πριν από οδοντιατρική εργασία επειδή έχω πρόπτωση μιτροειδούς;

Στις περισσότερες περιπτώσεις απλής πρόπτωσης μιτροειδούς δεν χρειάζεται προληπτική αντιβίωση πριν από οδοντιατρικές πράξεις. Υπάρχουν ειδικές κατηγορίες ασθενών υψηλού κινδύνου όπου μπορεί να χρειάζεται. Η απόφαση πρέπει να γίνεται από τον καρδιολόγο σας με βάση το ιστορικό και τα ευρήματα.

8. Μπορεί η πρόπτωση μιτροειδούς να χειροτερέψει με τα χρόνια;

Σε πολλούς ανθρώπους παραμένει σταθερή. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως μπορεί να αυξηθεί η ανεπάρκεια μιτροειδούς με την πάροδο του χρόνου. Γι’ αυτό έχει σημασία η περιοδική παρακολούθηση με Triplex καρδιάς, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ήδη ανεπάρκεια.

9. Μπορεί να έχω πρόπτωση μιτροειδούς και φυσιολογικό ΗΚΓ;

Ναι. Το ΗΚΓ μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικό σε άτομα με πρόπτωση μιτροειδούς. Η εξέταση που δείχνει τη βαλβίδα είναι το Triplex καρδιάς. Το ΗΚΓ βοηθά κυρίως στην αξιολόγηση του καρδιακού ρυθμού.

10. Η πρόπτωση μιτροειδούς είναι κληρονομική;

Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει οικογενειακή προδιάθεση, ειδικά όταν υπάρχουν και άλλα περιστατικά βαλβιδοπάθειας στην οικογένεια. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό σημαντικής ανεπάρκειας μιτροειδούς ή χειρουργείου βαλβίδας, καλό είναι να αναφέρεται στον καρδιολόγο.

Συμπέρασμα

Η πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας είναι συχνό εύρημα και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρέπει να προκαλεί πανικό. Αυτό που έχει πραγματική σημασία είναι αν συνοδεύεται από ανεπάρκεια μιτροειδούς, αν υπάρχουν συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, δύσπνοια ή πόνος στο στήθος, και αν καταγράφονται αρρυθμίες.

Η σχέση της πρόπτωσης με το άγχος είναι συχνή στην καθημερινή πράξη, αλλά δεν πρέπει όλα να αποδίδονται αυτόματα στο στρες. Αντίστοιχα, η άσκηση και τα βάρη δεν απαγορεύονται σε όλους, αλλά χρειάζονται σωστή εκτίμηση όταν υπάρχει βαλβιδική ανεπάρκεια ή συμπτώματα.

Αν σας έχει βρεθεί πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας ή έχετε συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή άγχος γύρω από την καρδιά σας, ένας ολοκληρωμένος καρδιολογικός έλεγχος μπορεί να δείξει αν πρόκειται για ένα απλό εύρημα ή για κατάσταση που χρειάζεται παρακολούθηση.

Στο καρδιολογικό ιατρείο της Dr. Ilham Kaffa στο κέντρο της Αθήνας, μπορεί να γίνει καρδιολογική εκτίμηση με ΗΚΓ, Triplex καρδιάς και Holter ρυθμού, ανάλογα με τα συμπτώματα και τις ανάγκες του κάθε ασθενούς.