Η ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας σημαίνει ότι η βαλβίδα δεν κλείνει στεγανά και μέρος του αίματος επιστρέφει από την αριστερή κοιλία προς τον αριστερό κόλπο. Μπορεί να είναι ήπια και χωρίς συμπτώματα ή σημαντική και να επιβαρύνει την καρδιά.
Η λέξη «ανεπάρκεια» στο Triplex δεν σημαίνει από μόνη της καρδιακή ανεπάρκεια ούτε ότι χρειάζεται επέμβαση. Η σημασία της εξαρτάται από τον βαθμό της διαρροής, την αιτία, τα συμπτώματα και τη λειτουργία της καρδιάς.
Το Triplex καρδιάς βοηθά στην αξιολόγηση της βαλβίδας και στον σχεδιασμό της παρακολούθησης ή της θεραπείας.
Image Source: FreeImages
Τι είναι η ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας;
Η μιτροειδής βρίσκεται ανάμεσα στον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία. Ανοίγει για να περάσει το αίμα προς την κοιλία και κλείνει κατά τη συστολή, ώστε να εμποδίζει την επιστροφή του προς τον κόλπο.
Στην ανεπάρκεια, το κλείσιμο δεν είναι στεγανό. Η ποσότητα αίματος που επιστρέφει και η επίδρασή της στην καρδιά καθορίζουν τη σημασία του ευρήματος.
Η ανεπάρκεια διαφέρει από τη στένωση μιτροειδούς βαλβίδας, στην οποία περιορίζεται το άνοιγμα της βαλβίδας. Οι δύο διαταραχές μπορεί να συνυπάρχουν.
Πώς ανοίγουν και κλείνουν οι τέσσερις βαλβίδες της καρδιάς; Τι συμβαίνει στη στένωση της αορτικής βαλβίδας και στην ανεπάρκεια της μιτροειδούς; Δείτε τη λειτουργία τους μέσα από μια διαδραστική εκπαιδευτική απεικόνιση.
Οξεία και χρόνια ανεπάρκεια μιτροειδούς
Η διάκριση αφορά τον τρόπο και τον χρόνο εμφάνισης, όχι μόνο τη βαρύτητα της διαρροής.
Οξεία ανεπάρκεια
Εμφανίζεται απότομα. Όταν είναι σοβαρή, μπορεί να προκαλέσει έντονη δύσπνοια, πνευμονικό οίδημα και πτώση της πίεσης και χρειάζεται επείγουσα νοσοκομειακή αντιμετώπιση.
Χρόνια ανεπάρκεια
Εξελίσσεται σταδιακά και μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα για χρόνια. Η χρόνια μορφή δεν είναι απαραίτητα ήπια: σημαντική διαρροή μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά ακόμη και πριν εμφανιστούν έντονα ενοχλήματα.
Η παρακολούθηση αξιολογεί τόσο τη βαλβίδα όσο και τις διαστάσεις και τη λειτουργία της καρδιάς.
Ποιες είναι οι αιτίες της ανεπάρκειας μιτροειδούς;
Η ανεπάρκεια διακρίνεται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή, ανάλογα με τον μηχανισμό που προκαλεί τη διαρροή. Η διάκριση επηρεάζει την επιλογή θεραπείας.
Πρωτοπαθής ανεπάρκεια
Το πρόβλημα αφορά την ίδια τη βαλβίδα ή τις δομές που τη στηρίζουν. Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:
- Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και εκφυλιστικές αλλοιώσεις.
- Ρήξη των τενόντιων χορδών που στηρίζουν τις γλωχίνες.
- Ρευματική βαλβιδοπάθεια.
- Λοιμώδη ενδοκαρδίτιδα.
- Συγγενείς ανωμαλίες και, σπανιότερα, βλάβη μετά από ακτινοθεραπεία στον θώρακα.
Δευτεροπαθής ή λειτουργική ανεπάρκεια
Η διαρροή σχετίζεται με αλλαγές στο μέγεθος ή στη λειτουργία των καρδιακών κοιλοτήτων, οι οποίες εμποδίζουν τη βαλβίδα να κλείσει σωστά.
Μπορεί να εμφανιστεί σε μυοκαρδιοπάθεια ή μετά από βλάβη του μυοκαρδίου, όπως έμφραγμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις σχετίζεται με διάταση του αριστερού κόλπου και του μιτροειδικού δακτυλίου.
Δεν έχουν όλες οι περιπτώσεις τον ίδιο μηχανισμό ή την ίδια αντιμετώπιση. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος βοηθά να προσδιοριστεί η αιτία.
Ποια συμπτώματα προκαλεί η ανεπάρκεια μιτροειδούς;
Η ανεπάρκεια μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα, ιδιαίτερα όταν είναι ήπια ή εξελίσσεται σταδιακά. Πιθανά ενοχλήματα περιλαμβάνουν:
- Δύσπνοια στην προσπάθεια ή όταν ξαπλώνετε.
- Κόπωση και μειωμένη αντοχή.
- Αίσθημα παλμών ή ακανόνιστους παλμούς.
- Πρήξιμο στα πόδια ή στους αστραγάλους.
Τα συμπτώματα δεν καθορίζουν από μόνα τους τον βαθμό της διαρροής. Σημαντική ανεπάρκεια μπορεί να υπάρχει ακόμη και χωρίς έντονα ενοχλήματα, γι’ αυτό χρειάζεται η προγραμματισμένη παρακολούθηση.
Το φύσημα είναι ήχος που μπορεί να ακούσει ο γιατρός με το στηθοσκόπιο. Δεν είναι σύμπτωμα που αισθάνεται ο ασθενής και δεν σημαίνει «αυξημένη αναπνοή».
Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια;
Καλέστε το 166 ή το 112 αν εμφανιστούν ξαφνική σοβαρή δύσπνοια, νέο ή έντονο άλγος στο στήθος ή λιποθυμία, ιδιαίτερα με γρήγορους ή ακανόνιστους παλμούς. Μην οδηγήσετε μόνοι σας.
Νέα δύσπνοια, επιδείνωση της αντοχής ή αυξανόμενο πρήξιμο χρειάζονται έγκαιρη επικοινωνία με τον γιατρό, χωρίς αναμονή μέχρι το επόμενο τακτικό ραντεβού.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η αξιολόγηση ξεκινά με το ιστορικό, τα συμπτώματα και την καρδιολογική εξέταση. Η ακρόαση μπορεί να αναδείξει φύσημα, αλλά ο υπερηχογραφικός έλεγχος επιβεβαιώνει τη διαρροή και αξιολογεί τη βαρύτητά της.
Στο Triplex καρδιάς εξετάζονται η μορφολογία της βαλβίδας, ο μηχανισμός και ο βαθμός της ανεπάρκειας, οι διαστάσεις των καρδιακών κοιλοτήτων, η συστολική λειτουργία και η εκτιμώμενη πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία.
Το ηλεκτροκαρδιογράφημα βοηθά στην αξιολόγηση του ρυθμού και στην ανίχνευση αρρυθμιών, όπως η κολπική μαρμαρυγή. Δεν μετρά τον βαθμό της ανεπάρκειας.
Ανάλογα με τα ευρήματα, μπορεί να χρειαστούν:
- Διοισοφάγειο υπερηχογράφημα, για λεπτομερέστερη απεικόνιση και σχεδιασμό παρέμβασης.
- Μαγνητική καρδιάς, όταν χρειάζεται πρόσθετη εκτίμηση της διαρροής ή της καρδιακής λειτουργίας.
- Έλεγχος κατά την άσκηση, όταν τα συμπτώματα δεν συμφωνούν με τα ευρήματα στην ηρεμία.
- Άλλες εξετάσεις για συγκεκριμένα κλινικά ερωτήματα.
Η στεφανιογραφία δεν απαιτείται σε όλους για τη διάγνωση της ανεπάρκειας. Ο πρόσθετος έλεγχος επιλέγεται εξατομικευμένα.
Πώς αντιμετωπίζεται η ανεπάρκεια μιτροειδούς;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον μηχανισμό της διαρροής, τη βαρύτητα, τα συμπτώματα και τη λειτουργία της καρδιάς. Η ήπια ανεπάρκεια συχνά χρειάζεται μόνο παρακολούθηση.
Φάρμακα
Τα φάρμακα μπορεί να αντιμετωπίσουν συμφόρηση, υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια ή αρρυθμίες. Αντιπηκτικά χορηγούνται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη, όχι απλώς επειδή υπάρχει διαρροή.
Στη δευτεροπαθή ανεπάρκεια, η κατάλληλη θεραπεία της υποκείμενης καρδιακής πάθησης μπορεί να μειώσει και τη διαρροή. Στην πρωτοπαθή μορφή, τα φάρμακα δεν αποκαθιστούν τη δομική βλάβη της βαλβίδας.
Επέμβαση στη βαλβίδα
Σε σοβαρή ανεπάρκεια μπορεί να χρειαστεί παρέμβαση, ακόμη και χωρίς έντονα συμπτώματα, όταν υπάρχουν ενδείξεις επιβάρυνσης της καρδιάς.
Οι επιλογές περιλαμβάνουν:
- Χειρουργική επιδιόρθωση, όταν μπορεί να προσφέρει αξιόπιστο και διατηρήσιμο αποτέλεσμα.
- Αντικατάσταση με μηχανική ή βιολογική βαλβίδα, όταν η επιδιόρθωση δεν είναι κατάλληλη.
- Διαδερμική επιδιόρθωση με κλιπ, σε επιλεγμένους ασθενείς με κατάλληλη ανατομία και κλινικές ενδείξεις.
Η επιλογή γίνεται από εξειδικευμένη ομάδα βαλβιδοπαθειών.
Μηχανική ή βιολογική βαλβίδα;
Η μηχανική βαλβίδα απαιτεί δια βίου αντιπηκτική αγωγή με ανταγωνιστή βιταμίνης Κ και παρακολούθηση INR.
Η βιολογική βαλβίδα μπορεί να φθαρεί με τον χρόνο. Η διάρκειά της ποικίλλει, ενώ αντιπηκτική αγωγή μπορεί να χρειαστεί για συγκεκριμένο διάστημα ή λόγω άλλης ένδειξης.
Η επιλογή δεν βασίζεται μόνο στην ηλικία, αλλά και στο ιστορικό, στις προτιμήσεις και στις απαιτήσεις παρακολούθησης.
Κάθε πότε χρειάζεται παρακολούθηση;
Το διάστημα επανελέγχου εξαρτάται από τη βαρύτητα της ανεπάρκειας, την αιτία, τα συμπτώματα και τις διαστάσεις και τη λειτουργία της καρδιάς. Η σημαντική διαρροή χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση.
Μην περιμένετε το προγραμματισμένο ραντεβού αν εμφανιστούν νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα, όπως δύσπνοια, μειωμένη αντοχή, ακανόνιστοι παλμοί ή πρήξιμο στα πόδια.
Η άσκηση προσαρμόζεται στα ευρήματα του ελέγχου. Πριν από έντονη προπόνηση ή εγκυμοσύνη, ζητήστε εξατομικευμένες οδηγίες, ιδιαίτερα αν η ανεπάρκεια είναι σημαντική.
